Leraren mogen ongediplomeerd voor de klas

Minister Hermans (Onderwijs) wil onbevoegde leraren laten lesgeven. De leraren, die een tijdelijke aanstelling krijgen, moeten wel een opleiding op een hogeschool of universiteit hebben afgerond. Bovendien moeten ze toezeggen binnen twee jaar hun lesbevoegdheid te halen.

Dit staat in een notitie over het lerarenbeleid waarmee de ministerraad gisteren heeft ingestemd. Minister Hermans stuurt de notitie dinsdag naar de Tweede Kamer. De bewindsman liet via zijn woordvoerder weten de plannen tot die datum niet inhoudelijk te willen toelichten.

Het inzetten van ongediplomeerde docenten is een van de maatregelen waarmee Hermans het tekort aan leraren wil bestrijden. Vooral scholen in het westen van het land kampen nu al met een personeelstekort en dat probleem wordt alleen maar groter. Door de klassenverkleining, de vergrijzing en het stijgend aantal leerlingen zijn in de komende jaren duizenden nieuwe leraren nodig, maar steeds minder schoolverlaters kiezen voor het lerarenvak.

Het ministerie verwacht een tekort van 14.000 leraren in 2004. De Algemene Onderwijsbond is pessimistischer. Volgens de bond zijn er op basisscholen over drie jaar 27.000 leraren te weinig, terwijl middelbare scholen datzelfde schooljaar kampen met een tekort van 17.000 docenten. Hermans heeft voor zijn plannen 200 tot 250 miljoen gulden vrijgemaakt voor de rest van de kabinetsperiode.

Door mensen aan te trekken die thuis zijn in een bepaald vak, maar geen lesbevoegheid hebben, hoopt Hermans een nieuwe groep potentiële leerkrachten aan te boren. Deze zogenaamde zij-instromers moeten wel door middel van een test aantonen aan bepaalde minimumeisen te voldoen, zodat de kwaliteit van het onderwijs gewaarborgd blijft. Eind vorige maand pleitte de Algemene Onderwijsbond al voor het loslaten van de bevoegdheidseisen voor leraren omdat er in de Randsstad klassen naar huis werden gestuurd wegens het gebrek aan leraren.

Het inzetten van onbevoegde leraren is niet nieuw. In het hoger beroepsonderwijs en op middelbare scholen is het al lang de praktijk. Op hogescholen beslist het schoolbestuur of de leraar capabel is om voor de klas te staan. Op middelbare scholen moet het bestuur vrijstelling vragen aan de onderwijsinspectie, hetgeen bijna altijd wordt verleend. Op basisscholen was tot nu toe een lesbevoegdheid een eis.

Pogingen van het ministerie om oud-onderwijzers weer voor het onderwijs te motiveren hebben vooralsnog weinig effect gesorteerd. In totaal heeft de actie 312 herintreders opgeleverd, vooral vrouwen die op fietsafstand wonen van hun school.