Kosovo in de dealingroom

Geen nieuws, goed nieuws? Niet op de financiële markten. Nieuws is nodig om op te kunnen reageren, om de koersen te laten bewegen, posities in te nemen. En natuurlijk hopelijk om geld mee te verdienen. Dat nieuws gaat niet alleen over de jongste bedrijfscijfers of de stroom van statistische gegevens uit de macro-economie. Het gaat ook over politiek. En de Kosovo-crisis is een welkome bron van impulsen.

Maar wat is het verband tussen de Kosovo-crisis en de economie? Joegoslavië zelf heeft geen enkele betekenis, dat staat wel vast. Hooguit is er een indirect verband met de economieën in de regio. Via vertrouwenseffecten hebben Griekenland en Hongarije bijvoorbeeld de afgelopen weken wel schade opgelopen. Met een beetje fantasie zouden de koersen van Amerikaanse wapenfabrikanten kunnen reageren op het succes van hun bommen en raketten en de nodige vervangingsvraag naar elke bom die wordt `opgemaakt'. En wie weet krijgen, mocht de oorlog omslaan in een werkelijke grondoorlog, ook vertrouwenseffecten de Europese Unie wel in hun greep.

Maar voorlopig vindt het effect van Kosovo vooral plaats in de fantasie. Nou doet die fantasie wel ter zake. Journalist belt handelaar voor beursverslag: de koersen gingen vandaag wat naar beneden.

Handelaar weet zelf eigenlijk ook niet waarom - er gebeurde niets opzienbarends - maar heeft dan altijd wel de meta-verklaring ter beschikking; het sentiment, `winstnemingen', of vandaag de dag Kosovo. En zo komt Kosovo toch in het rijtje verklaringen in het beursverslag in kranten en op televisie. En kan de volgende dag deel gaan uitmaken van de standaardreflexen op de markt. Zo gaat de oorlog in Kosovo toch een werkelijke rol spelen.

Een van de reflexen is de dollarvlucht. Verhevigt het conflict in Kosovo, dan stijgt de dollar. Is er meer zicht op een oplossing, dan vloeit de dollar terug ten gunste van de euro. Dinsdagmiddag was daar een mooi voorbeeld van. Om 12 voor vijf 's middags flitste opeens op de reuters-schermen in de dealingrooms rood omdat Klein-Joegoslavië een eenzijdig staakt-het-vuren aankondigde. Latere berichten, kort daarop, maakten duidelijk dat dit voorstel deel uitmaakte van een Servisch `paasbestand'

Daar ging de eurodollarkoers, daar ging de Duitse Dax-index en daar ging de bundfuture - het termijncontract op de Duitse staatsobligaties. Nu was er buiten de beurs natuurlijk geen mens die er over dacht om als reactie op het nieuws een aandeel Veba te kopen, zijn dollars aan te bieden of te bellen naar zijn beleggingsspecialist om alle Duitse staatsobligaties te kopen die voor handen waren. En mocht een levende ziel in de werkelijke wereld op het idee gekomen zijn, dan zou hij altijd te laat zijn geweest.

De koerspieken vonden alleen plaats in de microcosmos van de dealingrooms. Handelaren die er van uit gingen dat een staakt-het-vuren goed is voor de euro kochten zich onmiddelijk in om de vraag naar euro's (van andere handelaren) voor te zijn. Andere handelaren zaten net short in euro's (ze hadden euro's verkocht in de hoop ze later goedkoop terug te kunnen kopen), raakten in de knel en moetsen snel bijkopen. En zo piekte de eurokoers zonder dat er een reële economische reden was.

Bij de Golfoorlog in 1990-1991 reageerde de olieprijs op het verloop van het conflict, en dat was reëel: Koeweit was een kleine, maar actieve oliestaat en Irak een van de grootste leveranciers ter wereld van ruwe olie. De aanbodzijde van de oliemarkt, die normaliter al sterk reageert op marginale veranderingen van vraag en aanbod, werd door het Golfconflict wel degelijk beïnvloed. De olieprijs werkt op zijn beurt sterk door in de macro-economie en bijvoorbeeld in de vraag naar dollar de munt waarin de olie wordt verhandeld.

Zo kan een verre oorlog toch invloed hebben op de Westerse financiële markten. Maar van de oorlog op de Balkan kan dat niet of nauwelijks worden gezegd. Toch is het zo. De markt heeft altijd gelijk. En als de markt wil dat Kosovo een factor is, dan ís Kosovo ook een factor. Dat klinkt pervers, maar vergeleken bij wat er op de Balkan in het werkelijke leven gebeurt is het kinderspel van het onschuldigste soort.