Het ABC van de Parijse huurhuizenmarkt

Onze huisbaas komt terug en wil in zijn appartement. Dat is zijn goed recht, het staat in het contract. We moeten voor de derde keer een ander onderdak vinden.

Nu een keer in Marseille, om Frankrijk uit het zuiden te verslaan? Meer knoflook maar niet erg handig. Het zou betekenen: drie keer per week naar de hoofdstad vliegen voor het nieuws en alles wat er verder toe doet. Dus toch maar weer de Parijse huurhuizenmarkt op. Dat is een ondoorzichtige affaire. Er is geen makelaarscomputersysteem. Makelaars treden uitsluitend voor de verhurende partij op. De huurder is op zichzelf aangewezen.

De vindplaatsen van aanbiedingen zijn veelvuldig. Le Figaro heeft het monopolie onder de dagbladen. En er zijn uitdijende weekbladen zoals De Particulier à Particulier (de naam zegt het al: een poging om makelaarskosten te vermijden) en het makelaarsantwoord L'Hebdo Immobilier. Verder zijn er allerlei aanbieders op de Minitel (Frankrijks taai voortlevende videotex-systeem) en komt een begin van Internet-aanbod op.

Iedere eigenaar die wat te verhuren heeft schakelt een of meer makelaars in. Dat vergroot de ondoorzichtigheid. Want één appartement (huizen bestaan bijna niet in Parijs) kan drie keer geadverteerd worden met verschillende details, en een verschillende prijs. Het loont de moeite de makelaar te laten weten dat je de laagste vraagprijs kent; dat moedigt hem aan de marges te definiëren.

Deze week waren we volgens een makelaar de enige bieder op een appartement dat aan allerlei eisen voldeed, al was de wijk niet opwindend. Toen we voor een laatste bezichtiging kwamen, om het `toch maar' te doen, meldde de makelaar beteuterd: het is eigendom van twee broers, de andere broer heeft een eigen makelaar en die heeft een klant in vergevorderd stadium van akkoord. Bovendien: die kandidaat-huurder vraagt niet, zoals u, de installatie van een keuken.

Parijse appartementen worden standaard te huur aangeboden met een kraan en een gootsteen, verder zijn de keukens naakt. Soms kan je de aanrecht en overige inrichting van de vorige huurder overnemen, anders rest een bezoek aan een kastjeskoning. Dit feest herhaalt zich bij iedere verhuizing. Met een beetje geluk kunnen we na de derde verhuizing binnenkort een keukencentrum beginnen.

Dit is nog maar het detailwerk. Na jaren kwakkelen (op een hoog prijsniveau) trekt de koopmarkt nu weer aan, wat de huurprijzen meesleept en haastrituelen creëert die ook in Nederland bekend zijn. Verhuur gebeurt nog net niet met biedingen onder gesloten couvert, maar van de prijs valt weinig af te knabbelen als de plek en het onderhoud goed zijn. Voor lang nadenken is geen tijd bij de zeldzame appartementen die betaalbaar zijn en enige vreugde uitstralen.

Als er meer liefhebbers opdoemen gaat het `dossier' een hoofdrol spelen. Privacy bestaat niet als het erom gaat je bij de tevreden eigenaar als de kandidaat te positioneren. Particuliere verhuurders vragen bij het eerste telefoontje vaak al wat je jaarinkomen is. De verhurende makelaar ratelt de papieren af die hij per vandaag nodig heeft: aanslag inkomstenbelasting, bankafschriften van het laatste jaar, drie laatste salarisoverzichten, trouwboekje met aantekening kinderen en een verklaring van de werkgever dat ontslag niet op handen is. Uit een en ander moet blijken dat men 3 à 4 keer de maandhuur verdient.

Nette makelaars melden tijdig wat bij het tekenen van het contract moet worden neergeteld: minstens vier keer de maandhuur. Dat wil zeggen: een maand huur vooruit, twee maanden garantie, een maand courtage voor de makelaar die niets anders voor je heeft gedaan dan het appartement van zijn opdrachtgever tonen, plus fijne extra's, zoals kosten voor de acte en de maandelijkse huurbelasting van 2,4 procent.

Donderdag boden we, twee uur na bezichtiging, op een ideaal gelegen en bruikbaar appartement. Heel gewaagd, het andere – dat van die twee broers – zou waarschijnlijk naar de inschikkelijker Franse klant gaan. Gisteren moest de makelaar van het opwindender gelegen appartement opbiechten dat, terwijl wij steeds opgetogener onze rondgang met hem hadden gemaakt, een andere makelaar met een `dossier' bij de eigenaar had gezeten. Dat was geaccepteerd.

We zijn terug bij af. Gelukkig moeten we doorzoeken, en weer meer wijken ontdekken. Verhuizen is een voorrecht, zeker nu de advertenties geen geheimen meer hebben. `Salle d'eau' staat voor douche of onbeholpen bad. `Salle de bain': bad, meestal zonder douche. `PDT' betekent pierre de taille, klassiek gebouw van ongeveer een eeuw oud. `Cuisine aménagée': keuken met kastjes, `équipé': met kastjes en apparaten. `Pièces' zijn woon- en slaapkamers, terwijl `chambres' alleen duidt op slaapkamers. `Charme' betekent achterstallig onderhoud. `Très original': onbewoonbaar. `Vue': raam kan open. `Excellente vue': een streepje blauwe lucht.