Mensenrechten

Na jarenlang gebakkelei over de moraal is het nu tijd voor een slotsom van het zo gerieflijke landsbrede debat. Want als de moraal inderdaad zoek zou zijn, zoals sommigen beweren, zou dat fataal zijn voor het moreel van de Nederlanders die in de Kosovo-oorlog hun leven in de waagschaal stellen.

Waar gaat deze oorlog om? Niet om wraak. Die bezielt vooral de initiatiefnemers ervan, de Serviërs, en als gevolg daarvan de Kosovaren. Maar niet het bondgenootschap. Het gaat dit keer ook niet om olie of bodemschatten, zelfs niet om grondgebied of een ideologie – het communisme is al jaren geleden verslagen. Ook is het geen godsdienstoorlog – je hoort niemand zeggen dat nu de christenen de moslims tegen de orthodoxen helpen. Nee, deze oorlog gaat maar om één ding: om de Mensenrechten, de rechten die geheiligd zijn door al het bloed dat in deze verschrikkelijke eeuw vergoten is.

Daarmee is de Kosovo-oorlog een nieuw type oorlog, een oorlog die al in Rwanda gevochten had moeten worden, als de wereld daar toen klaar voor was geweest. Nu lijkt dat wel het geval, de NAVO weet inmiddels waar Abraham de mosterd haalt: bij de Mensenrechten. Na het verdampen van de absolutistische, mensvijandige religies van fascisme en communisme, ontstaat het uitzicht op de `religie van het recht', op de nontheïstische eredienst van de Mensenrechten.

Mensenrechten gaan boven staatsrechten. Geen staat kan worden toegestaan op zijn grondgebied een grote minderheid te verdrijven, verkrachten, vermoorden. Zo'n staat verliest zijn soevereiniteit en dwingt de wereldgemeenschap tot ingrijpen. In die gemeenschap is de NAVO na de val van de Muur de dominante militaire macht. Als die macht in handen zou zijn van een demonisch systeem van mensenschenners zou dat het einde zijn van de beschaving zoals wij die kennen. Maar dat is duidelijk niet het geval. Het bondgenootschap is niet alleen in staat met zijn precisiewapens ziekenhuizen te sparen maar ook om een grote hulpactie in gang te zetten. Dat is een rechtvaardige zaak, waar de hele wereld getuige van is.

Uiteindelijk zal Kosovo moeten worden omgebouwd tot een protectoraat van de Mensenrechten, waar de ontrechten en verdrevenen kunnen terugkeren en genezen. Dat is het hoge en nog verre doel.

In de geschiedenis van het oorlogvoeren is dat een noviteit. De instelling van dergelijke protectoraten zal in de volgende stralende eeuw nog hevig aan de orde komen, denk aan Jeruzalem, Koerdistan, Tibet, al willen we daar nu liever even niet aan denken. Daarom moet deze oorlog koste wat kost gewonnen worden. Helemaal, tot aan het oorlogstribunaal, niet half, zoals tegen de tiran van Bagdad. Anders dooft in Europa het licht, zoals nu in Belgrado, waar een volk in duisternis wandelt. Maar om zo'n oorlog te winnen moet je dat allereerst willen. Met man en macht, met grondtroepen eventueel, met hart en ziel. En daar komt de moraal van dit verhaal boven water.