Kosovo bron van woordenspelletje EU-ministers

Een Kosovo-zitting van de Europese ministers van Buitenlandse Zaken ontaardde in gemillimeter over woorden. Het verschil tussen een `juiste' en een `terechte' actie.

De Britse minister Cook stond er op dat het woord `gedeporteerden' werd gebruikt om de Kosovaarse vluchtelingen aan te duiden. Zijn Griekse collega Papandreou stemde er uiteindelijk mee in dat Servië hen `barbaars' heeft behandeld. En het neutrale Zweden had het zo moeilijk met het begrip `gerechtvaardigde' NAVO-actie, dat dit eerst werd veranderd in `juiste' en op de valreep in `terechte' actie.

Gisteren bleek weer hoe moeilijk het is voor de landen van de Europese Unie om tot een gezamenlijk buitenlands beleid te komen. Pas na urenlang gemillimeter over woorden, kwamen de vijftien ministers van Buitenlandse Zaken op een speciale Kosovo-vergadering, met een gezamenlijke verklaring.

Hoewel: gezamenlijk? Eerst moest nog driekwartier lang gesproken worden over de vraag of het een verklaring was namens de lidstaten, wat veertien van de vijftien wensten. Maar Griekenland wilde eerst niet verder gaan dan een verklaring van de Duitse EU-voorzitter, stemde toen toch in met een verklaring namens de vijftien en kwam vervolgens met een eigen verklaring ,,ter precisering van onze positie''. Dit verhoogde de verwarring, want wat werd bedoeld met ,,een onmiddellijk staakt het vuren'' waartoe Athene in zijn verklaring opriep? Moet ook de NAVO de wapens laten zwijgen? Nee, dat was er niet mee bedoeld, zei ten slotte Papandreou.

Minister van Aartsen (Buitenlandse Zaken) sprak uiteindelijk van een ,,hele belangrijke unieverklaring'' omdat ook de neutrale landen Zweden, Oostenrijk, Finland en Ierland zich verbaal achter de militaire actie van de NAVO schaarden. Nederland had tevens gehoopt op een aanscherping van de economische sancties tegen Joegoslavië, maar daarvoor voelden de overige lidstaten niets. Volgens de Franse minister Moscovici is het moment dat er bommen vallen niet het moment om over economische sancties te praten. Ook Eurocommissaris Van den Broek vindt dat de aandacht nu ,,meer moet uitgaan naar de gevolgen van de deportaties en hulp aan de bevolking'' dan naar sancties. Voor Griekenland ging zelfs een sportboycot te ver, want dit zou in strijd zijn met de Olympische gedachte.

Zoals altijd heeft de Europese Unie minder moeite met het uittrekken van geld dan met een gezamenlijk standpunt inzake buitenlands beleid. De ministers besloten 250 miljoen euro vrij te maken voor de opvang van vluchtelingen uit Kosovo. Daarvan is 150 miljoen euro bestemd voor hulp aan de vluchtelingen, de rest is steun voor Macedonië, Albanië en Montenegro die grote aantallen Kosovaren opvangen. Beide landen die gisteren in Luxemburg vertegenwoordigd waren, hadden overigens meer hulp gewild. Albanië rekende volgens diplomatieke bronnen op 500 miljoen dollar, Macedonië op 1,4 miljard euro.

Waarom het twee weken heeft geduurd vóór de EU-ministers bijeen kwamen om te vergaderen over Kosovo, vroeg na afloop een journalist aan de Duitse minister Fischer die de vergadering voorzat. ,,We hadden allemaal van alles te doen om de bilaterale hulp op gang te brengen'', was het antwoord van de minister, die door de oorlogsdrukte zelfs zijn trouwfeest, dat met Pasen had moeten plaatshebben, heeft uitgesteld. ,,Van een Paasfeest heb ìk niets gemerkt.''