Jetset-genezer

Merknamen mag je niet noemen op de publieke televisie. Maar de Amerikaans-Indiase wonderdokter Deepak Chopra heeft gisteren een fantastische commerciële slag geslagen. Twintig minuten gratis reclame op de veel bekeken TV Show op Reis van Ivo Niehe. En geen woord kritiek. Dat vinden de kijkers volgens Niehe te moeilijk, zeker als het om beroemde buitenlanders gaat. Chopra kan alvast extra zendingen smeerseltjes, kruidenextracten en bestsellers voor Nederland laten klaar maken.

Er was een kort gesprek in La Jolla, Californië. Chopra zat voor een raam met uitzicht op een druk strand. En waren fragmenten uit video's. Een Indiase man met een buikje die enthousiast vertellend over het podium loopt.

Angstig stelde Niehe een vraag die de gevierde dokter misschien negatief had kunnen uitleggen. Onderweg in het vliegtuig moet Niehe zenuwachtig hebben geschoven met deze ondiplomatieke woorden. ,,Waar komt al die kritiek van?'', vroeg hij tegen de aardige wonderdokter. ,,Omdat u te rijk, te belangrijk bent? Omdat u teveel invloed heeft?''. Een beetje hetzelfde als aan Miloševic vragen: ,,Waarom is de internationale gemeenschap toch zo boos op u? Komt het omdat u in eigen land te populair bent geworden?''

De mediterende kruidengenezer maakte dankbaar gebruik van de voorzet. ,,Lack of awareness'', verklaarde hij en dat was genoeg voor Niehe. De mystieke awareness waar we allemaal gelukkig en 120 jaar van worden. Die 120 jaar is overigens geen garantie, waarschuwde hij, wijs geworden door procedeerlustige patienten. Chopra's beweringen hoeven niet wetenschappelijk bewezen te worden want ze zijn oosters. Wel doorspekt hij zijn betogen met wetenschappelijk onderzoek en anekdotes van spectaculaire genezingen. Die truc heeft hij geleerd van zijn leermeester, de in Vlodrop woonachtige Maharishi Maheshi Yogi. Verkoop de waanwijsheden met wetenschappelijke kletskoek en laat vooral de namen Harvard, MIT, Stanford en prominente wetenschappelijke tijdschriften vallen, ook al hebben die je theorieën weerlegd. Niemand die het nagaat, zeker Ivo Niehe niet.

Misschien zou Niehe de voeten van de Maharishi moeten kussen, nu die in Nederland woont. Een gesprek tussen Niehe en een giechelende goeroe, die op geen enkele vraag antwoord geeft maar wat wazig voor zich uitwauwelt, daar zou ik graag naar kijken. Maar de Maharishi, oud-goeroe van The Beatles, heeft zijn tijd gehad. Hij trekt nauwelijks nog filmsterren, want die gaan allemaal naar Chopra. Er was ooit sprake van dat Chopra de leiding van de transcendente meditatie zou overnemen. Maar na een seksschandaal had Maharishi zich van hem gedistantieerd. Chopra kan het prima alleen af en is een geduchte concurrent van de Maharishi. De generatie die bij de Maharishi geestverruiming zocht, maakt zich op voor haar oude dag. Dan past een doktersjas beter dan een goeroekleed.

Chopra had gisteren één interessant inzicht, namelijk dat tachtig procent van de geneesmiddelen eigenlijk niet nodig is. Het meeste gaat vanzelf over. Voor huisartsen een waarheid als een koe. Daar ligt de enorme markt voor de Chopra's en de Jomanda's. Zij kunnen al die spontane genezingen aan zichzelf toeschrijven.

Niehe liet geen enkele criticus aan het woord. Was dat een voorwaarde voor het interview? Wel had hij een chirurg te gast, die zijn vrouw als co-referente had meegenomen. Beiden waren naar India geweest en schaarden zich achter de denkbeelden van Chopra. Medische vingervaardigheid moet ook niet worden verward met een wetenschappelijke instelling.

Hoe komt het dat Niehe, die ik toch intelligent acht en die informatieve programma's kan maken, voor die Chopra valt? Niehe's bronnen werken niet aan de universiteit, maar behoren tot zijn netwerk in de kleine jetset. En daar is Chopra een trend. Demi Moore, Gorbatsjov, allemaal zijn ze enthousiast. Wie naar de beroemde dokter luistert, wordt ook zo mooi, slim of machtig.