Heske de Vries

Heske de Vries (45) schildert huizen, onder andere de huizen van de straat waar zij in woont, de Valeriusstraat in Amsterdam-Zuid. Zonder bomen, zonder auto's of mensen: alleen de gevelrijen en de straat ertussen, in eenvoudige vormen, aan het einde perspectivisch samenkomend, en afgesloten door de huizenrij die er dwars op staat. Stilte en eenvoud bepalen deze stadsbeelden. Ze komen vooral tot leven door de kleuren.

De werking van kleur kan magisch zijn. Kleuren scheppen afstand of nabijheid, ze zijn transparant of dicht, stralend helder of dof en ondoordringbaar; ze contrasteren hard of vloeien subtiel en in eindeloze en ongekende schakeringen in elkaar over.

De Vries probeert de verborgen schatten van de kleur aan te boren. Af en toe slaagt zij daarin wonderwel. Zoals in een Valeriusstraat van 100 x 80 centimeter, het grootste doek op de expositie. Het toont de straat twee keer, gespiegeld naast elkaar, zodat de gevelrijen het aanzien krijgen van grote kegels. De linkerstraat is zonnig, de gevels zijn een prachtig helder, monochroom oranjegeel. De lucht, geschilderd in lossere toetsen, verloopt van licht turquoiseblauw naar rozig mauve. Van links naar rechts verglijdt het schilderij van warme naar koele tonen, van geelbruin, donkergroen, flessegroen naar donkerpaars. Rechts is er schemering, de lucht is hier een donkerder blauw, alleen vlak boven de huizen is het nog licht en suggereert de kleur ruimte daarachter.

Ook in een half-abstracte verbeelding van een toneel, met podium en gordijnen aan weerszijden, onderzoekt De Vries de dieptewerking van de kleur. De begrenzing van het toneel schilderde zij in één enkele, losse beweging, als een zwierige slinger.

De aquarellen laten losse, lichte bouwsels zien van kamers met geopende deuren en ramen. Er vliegen wapperende doeken tussendoor, door de vensters heen naar buiten. De constructies van vierkanten en rechthoeken in rood, blauw, geel en groen roepen associaties op met De Stijl; ze ogen als een speelse, naïeve improvisatie van het strenge, zakelijke vocabulaire uit de jaren twintig.

Het werk van De Vries, bescheiden en intiem als het is, past in een typisch Hollandse schildertraditie van een vereenvoudiging, bijna-abstrahering van vormen zonder dat die hun herkenbaarheid verliezen – René Daniëls is er een groot voorbeeld van, en meer recent het werk van bijvoorbeeld Robert Zandvliet. Een gevoel voor landschappelijkheid en atmosfeer, uitgedrukt in kleur en ruimte, bepaalt deze schilderkunst.

Heske de Vries in Galerie Singel 74. Singel 74, Amsterdam. Geopend di za 13-18 uur. Prijzen: van fl. 2000 tot

fl. 3.800, aquarellen fl. 650,- (excl. lijst). In de voorruimte van de galerie zijn objecten van de Engelsman Dermot O'Brien (31) te zien.