Gezicht van NAVO

NAVO-woordvoerder Jamie Shae moet op dit moment meer bekendheid genieten dan zijn baas, secretaris-generaal Javier Solana. De dagelijkse persbriefing van de Britse woordvoerder op het Brusselse hoofdkwartier wordt live door CNN verslagen. Terwijl Amerikanen in cafés hun ontbijt nuttigen, volgen ze op de televisie boven de bar zijn verslag. In Brussel is het dan drie uur 's middags en zit de grote Luns-perszaal stampvol.

Het is de taak van Shae, een Schot, om samen met de Britse air commodore David Wilby het dagelijks zegebulletin van de NAVO toe te lichten en de wandaden van de Joegoslavische president Miloševic te onderstrepen. Met krasse beeldspraak zet Shae zijn woorden kracht bij. Serviërs worden beticht van ,,geïnstitutionaliseerd gangsterisme'', de NAVO gedraagt zich als een ,,barmhartige Samaritaan'' bij de opvang van vluchtelingen en het verdrijven van Kosovaren is een ,,deportatie van het type dat we niet meer hebben gezien sinds Stalin''.

Om woorden zit de 45-jarige Shae nooit verlegen. ,,It takes two to tango'', is een geliefde uitdrukking als het gaat om Miloševic die weigert iets te doen. Het was een uitdrukking die zijn militaire collega Wilby deze week even leende, met de woorden ,,om een cliché van Jamie te gebruiken''. Even leek de NAVO-woordvoerder verbaasd.

Shae spreekt goed Frans, de tweede officiële taal van de NAVO, weliswaar met zwaar Brits accent. Eloquent omzeilt hij lastige vragen en onderstreept hij de consensus onder de negentien lidstaten. Als er verdeeldheid is in de alliantie, zal híj dat niet zeggen. De NAVO werkt bij consensus en dat moet de woordvoerder uitdragen.

In de Luns-perszaal noemt Shae de meeste journalisten bij naam. Hij werkt dan ook al sinds 1980 bij de NAVO, sinds 1985 bij de woordvoering en sinds 1993 als de officiële woordvoerder van de alliantie. Shae, vaak aangeduid als doctor Shae, heeft geschiedenis gestudeerd en werkte vroeger als politiek adviseur. Nu zijn persconferenties live de wereld over gaan onthoudt Shae zich aan het eind van zijn (gewoonlijk wekelijkse) briefings van opmerkingen over zijn zoontje die jarig is of de pizza waarnaar hij verlangt. Als hij vragers teleur moet stellen, is het nu omdat hij ,,naar de vergadering van NAVO-ambassadeurs'' moet. Zijn nieuwe status als hèt gezicht van de NAVO lijkt Shae maar matig te waarderen. Lachend wimpelt hij de opmerking af dat hij de afgelopen weken wereldfaam heeft verworven. ,,Over twee weken hoop ik weer in vergetelheid te zijn geraakt.''