Gedanst levenslot van vluchtelingen

`Ik vertrok in de nacht. Ik wilde niet zien en niet gezien worden. Toen de zon opkwam, zag ik een lelijk landschap om mij heen. Dat maakte het vluchten makkelijker.' Met de televisiebeelden van stromen Albanees-Kosovaarse vluchtelingen op het netvlies gegrift, wordt deze tekst bijzonder plastisch. Het zware accent van Aleksandra Ketig, een klassiek geschoolde danseres uit voormalig Joegoslavië, doet er nog een schepje bovenop. Haar professionele uitstraling en de harde werkelijkheid een paar uur vliegen verderop houden vals sentiment echter op afstand.

Vluchten is de nieuwe danstheaterproductie van regisseur en choreograaf Moos d'Herripon. Zij is geen wereldschokkend talent, maar heeft haar verhaal dit keer wel helder en doeltreffend neergezet. Dat verhaal is het levenslot van de vier dansers, die ieder om een eigen reden huis en haard hebben verlaten.

Boban Krstic is een landgenoot van Ketig, Olimjon Beknazarov werd geboren in Oezbekistan en Roger Aby N'Drin komt uit Ivoorkust. Zij verbeelden het vluchten, zowel het fysieke gegeven, als de emotionele betekenis ervan. Slagwerker Richard Jeltes en zanger en Ud-speler Zaïd Taiyem zorgen voor stemmige ondersteuning.

Als in een stilleven staren de vrouw en drie mannen rond een houten stoel voor zich uit. Ze zijn in beschermd gebied, lijken de zwevende, opengeklapte paraplu's te zeggen. Maar de narcissen op het achterdoek zijn nog bloedrood. De ingehouden spanning zet zich om in steeds heftiger en langer durende explosies van beweging. De belichting verandert in lentegeel. Het nieuwe heden van de vluchtelingen is begonnen. De ballerina waagt enkele passen. Hongerig naar communicatie hoort N'Drin gretig aan dat zij een baby heeft en van dieren houdt. Er wordt half speels, half serieus gekibbeld om de stoel, de enige zitplek. De alledaagsheid is echter een illusie. Herinneringen zijn bitterzoete spelbrekers, onlosmakelijk met de dansers verbonden, net als die ene ansichtkaart op hun kleding. Een duet ontaart in een militaire grondoefening, met drums als spervuur. Exotische klanken voeren de groep synchroon vloeiend ver weg van hier.

Een solistische uitbarsting van energie, vrolijk of wanhopig, wordt gevolgd door een monoloog in een onbegrijpelijke taal. De spreker kan niet troosten en wil ook niet worden getroost. `Ga alleen. Jij bent sterk', hoort N'Drin weer zeggen, met de anderen als een bewegende schaduw naast zich. Maar vluchten hoeft niet meer. Keer op keer klapt hij zijwaarts van de stoel, rent naar de deur en wordt teruggehaald. Tot de black-out' hem verlost.

Voorstelling: Vluchten door Do Dance. Choreografie: Moos d'Herripon, dans: Aleksandra Ketig, Olimjon Beknazarov, Boban Krstíc, Roger Aby N'drin, musici: Richard Jeltes, Zaïd Taiyem, dramaturgie: Carel Alphenaar. Gezien: 7/4, Theater De Balie, Amsterdam. Aldaar t/m 11/4. Inl.(020) 553 51 00.