Zalm: volgend jaar 4,8 miljard gulden bezuinigen

De overheid moet volgend jaar door onverwachts hoge uitgaven 4,8 miljard gulden bezuinigen. Het tekort in de rijksbegroting komt uit op 3,1 miljard gulden, mede door de verdere aanwas van de stroom asielzoekers. Bij de sociale zekerheid en de gezondheidszorg zit nog eens een gat van 1,7 miljard.

Dit blijkt uit de `kaderbrief' van minister Zalm (Financiën), waarover het kabinet zich morgen buigt in de ministerraad. Op grond van ramingen van het Centaal Planbureau (CPB) wordt tot op heden uitgegaan van een tekort van 3,5 miljard gulden in het jaar 2000. Volgende week praten de ministers verder over de begroting voor volgend jaar en over de manier waarop dit jaar al 2 miljard gulden moet worden bezuinigd.

Een naar verwachting recordaantal asielzoekers zorgt volgend jaar voor een begrotingsoverschrijding van 2,2 miljard gulden. Een inflatie van 0,6 procent in plaats van de verwachte 2,2 procent maakt dat de loonkosten hoger uitvallen dan voorzien. De rentemeevaller van 1,6 miljard gulden maakt dat gedeeltelijk goed, maar per saldo is er een tegenvaller van zo'n 900 miljoen gulden. Met de extra kosten voor de asielzoekers komt het tekort in de rijksbegroting op 3,1 miljard gulden.

Tegenvallers zijn er ook bij de sociale zekerheid en de gezondheidszorg, die slechts voor een deel onder de rijksbegroting-in-enge-zin vallen en voor het grootste deel worden betaald uit de premies. Het afkoelen van de economie zet een rem op de banengroei, waardoor er meer wordt uitgegeven aan werkloosheidsuitkeringen, terwijl ook de groei van het aantal WAO'ers doorzet. Tezamen met de hogere lonen zorgt dit voor een strop van 1,3 miljard gulden in de sociale zekerheid. De kosten van de gezondheidszorg blijven ook stijgen en zorgen voor een extra tegenvaller van 400 miljoen gulden.

Het EMU-tekort, waarin de hele collectieve sector meetelt, komt dit jaar naar verwachting uit op 1,9 procent van het bruto binnenlands product (bbp) en volgend jaar op 1,8 procent, tegen 0,7 procent vorig jaar. Dat is hoger dan de gisteren gepubliceerde ramingen van het CPB, dat uitgaat van 1,7 procent in 1999 en 1,5 procent in 2000.

De naar verwachting moeizame onderhandelingen tussen de regeringspartijen PvdA, VVD en D66 zullen worden bemoeilijkt doordat het einde van de asielzoekersstroom niet in zicht lijkt. De rekenaars van Zalm gaan uit van een tekort dat oploopt van 2,2 miljard gulden tot 2,7 miljard gulden in 2001 en 2,9 miljard gulden in 2002.