Rond tienduizend Kosovaren zoek

De UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de VN, is op zoek naar rond tienduizend vluchtelingen uit Kosovo. Ze worden vermist sinds de ontruiming van het kamp in het niemandsland bij Blace tussen Macedonië en Kosovo gisternacht uit de hand liep. Veel families werden tijdens deze operatie van elkaar gescheiden.

De UNHCR maakt zich ook grote zorgen over de 70.000 Albanezen uit Kosovo die, wachtend op toelating tot Macedonië en Albanië, door Servische troepen zijn teruggestuurd uit het grensgebied. Volgens de Serviërs zijn ze vrijwillig teruggegaan.

Tussen de EU en de UNHCR tekent zich een verschil van mening af over de eindbestemming van de vluchtelingen: de EU wil ze in de eigen regio laten, de UNHCR is voor evacuatie, zij het op voorwaarde van vrijwilligheid. De UNHCR heeft onvrijwillige evacuatie van Kosovaren, zoals eerder deze week naar Turkije, scherp veroordeeld. Ze vreest destabilisatie van landen als Macedonië, maar is het volgens een woordvoerder in Genève wel eens met het EU-argument dat de Kosovaren zelf terug willen naar eigen land ,,zodra er een vredesregeling komt''.

UNHCR-woordvoerder Paula Ghedini vertelde gisteravond dat de grootscheepse ontruiming van het modderkamp bij Blace dinsdagmiddag volgens plan zou beginnen, naar kampen die door NAVO-eenheden zijn ingericht, dit in samenwerking met de Macedonische regering. Over die samenwerking was de UNHCR volgens Ghedini aanvankelijk zeer te spreken: ,,Het leger heeft voor het opzetten van dergelijke kampen toch meer faciliteiten en mankracht dan wij.''

Toen het overbrengen van de rond 45.000 Kosovaren op gang gekomen was, namen de Macedonische autoriteiten echter volgens Ghedini onverwacht het besluit dat het sneller moest. ,,Ze waren al die media-aandacht voor de verschrikkelijke plek bij Blace meer dan zat.'' Plotseling reden er in de loop van de avond veel meer bussen naar het kamp en de politie dwong de mensen om mee te gaan. Volgens ooggetuigen werden de vluchtelingen ruw gedwongen om in te stappen. ,,Er zijn mensen die er flink wat blauwe plekken hebben opgelopen, anderen raakten zo geëmotioneerd dat ze flauw vielen, we maken ons grote zorgen over hun gezondheidstoestand'', aldus Ghedini. Aan de chauffeurs werd volgens de UNHCR-woordvoerder overgelaten waar hij zijn passagiers heen bracht. ,,Deze transporten waren niet georganiseerd, er is niet met ons over gecommuniceerd en ook de vluchtelingen is niet verteld waar ze naar toe zouden worden gebracht'', zei Ghedini. Van diverse organisaties hoorde ze dat een aantal bussen naar de Griekse grens was gegaan om de vluchtelingen vandaar naar Turkije te krijgen.

De UNHCR heeft de Macedonische regering verweten dat de opvang van zoveel vluchtelingen door haar toedoen zo slecht is verlopen. ,,Wij hebben steeds gezegd, laat het aan ons over, we kunnen 20.000 mensen per dag onderbrengen, maar het is ons geweigerd''. Volgens de UNHCR zijn nu 40- tot 50.000 Kosovaren in Macedonië ondergebracht bij particulieren. Daarnaast zitten er 45.000 in kampen, 14.000 vertrokken naar Albanië en nog eens 10.000 naar andere landen. ,,Naast alle kritiek die we hebben, verdient Macedonië ook applaus dat het zoveel mensen onderdak heeft gegeven.''

De Macedonische vice-premier Radmila Kiprijanova trok het boetekleed aan: ,,Blace mag nooit meer gebeuren, hier niet en nergens meer. Ik wil iedereen daartoe oproepen.'' De UNHCR is bezorgd over de mensen die nog aan de Kosovo-zijde van de grens wachtten op toelating tot Macedonië. Ze zag gisteren veel bewijzen van overhaast vertrek: babyvoeding was achtergelaten, documenten, zelfs paspoorten zijn er gevonden. Toch verschillen de berichten over deze groep. De UNHCR heeft ook berichten gekregen van mensen dat ze uit Kosovo te horen hebben gekregen dat hun familieleden het lange en vooral koude wachten bij de grens moe waren en naar huis zijn teruggekeerd.