Romeinse schepen in Pisa ontdekt

Bij opgravingen in de Italiaanse stad Pisa is een groep oude Romeinse schepen ontdekt die vrijwel volledig intact zijn. Vermoed wordt dat één ervan een oorlogsschip is. Het zou voor het eerst zijn dat een ongeschonden Romeins militair schip wordt gevonden.

,,Dit is een buitengewone vondst, zowel wegens de staat van conservering van het hout, die optimaal is, als wegens het aantal schepen,'' zei minister van Cultuur Giovanni Melandri. Archeoloog Stefano Bruni, directeur archeologie van de regio Toscane, sprak gisteren van ,,een sensationele ontdekking''.

Delen van schepen zijn al eerder blootgelegd, maar gisteren maakte Bruni een balans op van de opgravingen. Vermoedelijk gaat het om acht schepen. Van één schip is nog niets gevonden, maar de vondst van een honderdtal amforen uit de tweede eeuw voor Christus doet vermoeden dat het schip waarin deze kruiken zaten, dieper in de bodem ligt, waarschijnlijk onder de grondwaterspiegel.

Van vier schepen is met zekerheid vastgesteld dat het om vrachtboten ging. Het langste is dertig meter en het oudste gevonden schip stamt uit de eerste eeuw voor Christus. Het schip dat als vijfde is ontdekt, vijftien meter lang en zes meter breed, is vermoedelijk een oorlogsschip.

,,Het zou absoluut het eerste Romeinse militaire schip zijn, en het is in optimale toestand bewaard,'' heeft Bruni eerder gezegd. ,,Wij weten veel van de triremen (Romeinse schepen met drie rijen roeiers, ML), maar voor dit soort kleine schepen zijn de bronnen buitengewoon schaars. Het heeft een gecompliceerde romp, met, anders dan de vrachtschepen, dubbele scheidingswanden, versterkingen aan de boeg, en twee uitbouwen aan de zijkant.''

De schepen werden ontdekt op een bouwterrein van de spoorwegen aan de rand van Pisa, in de wijk San Rossore. De schepen lagen op vijf tot zeven meter diepte. Omdat die grond grotendeels van leem is, hebben oxidatie- en andere rottingsprocessen weinig kans gekregen. De archeologen hebben nog niet dieper kunnen zoeken wegens het grondwater. Niet uitgesloten wordt dat onder de schepen nog meer archeologische vondsten worden gedaan. Het gebied is al sinds de bronstijd bewoond.

De schepen krijgen nu een eerste behandeling, een dubbele harslaag die het hout moet beschermen tegen rot. Daarna zullen ze in een speciaal hiervoor gehuurde loods in de buurt van het bouwterrein worden gerestaureerd. Hoe lang dat zal duren, is nog niet te zeggen. De loods is in beginsel voor anderhalf jaar gehuurd, maar verwacht wordt dat volledige restauratie meer tijd in beslag zal nemen. Alleen al het uitgraven van alle schepen zal naar waarschijnlijk meer dan een jaar duren.

Het is de bedoeling dat de schepen uiteindelijk in een museum in Pisa tentoongesteld zullen worden. Daarbij wordt gedacht aan de Arsenali Medici, zes eeuwen oude opslagplaatsen die wachten op een nieuwe bestemming.

Behalve de schepen zijn enkele honderden amforen gevonden. De inhoud daarvan is nog niet gecontroleerd. Ook is er een aantal Romeinse gebruiksvoorwerpen naar boven gekomen, zoals kleding en een leren tas, en is een palissade gelocaliseerd die waarschijnlijk deel heeft uitgemaakt van de vroegere haven.

De regio Toscane en de stad Pisa zijn nog op zoek naar sponsors om alle plannen te kunnen realiseren. De spoorwegen zijn bereid de naar schatting twee miljoen kostende opgravingen te financieren, in de hoop dat hun bouwplannen niet te lang stil blijven liggen.