Mary Reilly

Mary Reilly is niet de eerste film waarin met het boek The Strange Case of Dr. Jekyll and Mr. Hyde wordt gespeeld. In Dr. Jekyll and Sister Hyde, een goedkope griezelfilm uit 1972, veranderde de dokter zo nu en dan in een mooie, kwaadaardige vrouw, een slimme vondst want het verhaal gaat tenslotte over ingehouden seksualiteit die zich een weg naar buiten zoekt, dus waarom zou je dat niet onomwonden tonen, moet de regisseur hebben gedacht.

In Mary Reilly is een wat bravere – maar niet minder interessante – draai gegeven aan het overbekende verhaal. De duivelse praktijken van de dokter worden gezien door de ogen van zijn dienstmeid Mary, gespeeld door Julia Roberts. Lange tijd ontleent de film zijn kracht aan wat er niet te zien is: Mary vindt een zakdoek vol bloedspetters, die moet hebben toebehoord aan wat ooit een mooie vrouw was. Later hoort Mary een afgrijselijk gekrijs als van een huilende baby, niet wetende dat op dat moment het alter ego van Dr. Jekyll (John Malkovich) geboren wordt.

De film legt uit wat een gespleten ziel nou eigenlijk betekent, voor wie dat nog niet begreep. We hebben het allemaal in ons, maar niemand verandert zo duidelijk, extreem en plotseling als Dr. Jekyll. Dus krijgen we de casus van Mary's vader te zien, die onder invloed van drank in een wreedaard veranderde. De muizige Mary zelf ontdekt haar duistere kanten als ze zichzelf betrapt op een erotische droom waarin de satanische Hyde haar rug likt.

Monsters zijn vaak op zoek naar liefde, zo heeft het monster van Frankenstein ons geleerd, en ook Mr. Hyde is eigenlijk een man vol droefenis. ,,Ik heb een verscheurde ziel, waardoor ik een drang naar vergetelheid kreeg'', is een van zijn ontboezemingen. ,,Ik wilde altijd zowel het mes als de wond zijn.''

Jekyll (Hyde) wil zowel de oorzaak als het gevolg zijn, zowel God als mens; een ambitie die natuurlijk noodlottig afloopt. Het duidelijkst wordt dat verbeeld als we uiteindelijk de metamorfose aanschouwen: Mr. Hyde wordt onderhuids als een baby geboren, daar heeft God noch vrouw deel aan gehad. Eenzaamheid is de tol die hij moet betalen.

Mary Reilly (Stephen Frears, VS, 1996), Net5, 20.30-22.25u.