IJldromen in leer

De schoenen en muziekinstrumenten van de Australische ontwerper Garry Greenwood zijn niet gemaakt om belopen of bespeeld te worden.

Het Leder en Schoenenmuseum in Waalwijk heeft een tentoonstelling ingericht met zijn bizarre sculpturen.

De `Masked Mandolin' en de `Red Stiletto' van ontwerper Garry Greenwood hebben een droevig lot gemeen. Ze zijn beide niet gemaakt om bespeeld of belopen te worden. Alle aandacht die Greenwood besteedt aan levensechte detaillering, aan het nabootsen van ebben- of kersenhout in leer en aan de uitbundige vormgeving, dient slechts de illusie van gebruik. Als in een ijldroom verschijnen deze twee objecten op het netvlies. Op de klankkast van de mandoline is een in zichzelf gekeerd gelaat gebeeldhouwd. Het leren instrument is snaarloos maar wacht desondanks gelaten op de musicus die de mandoline liefdevol in handen neemt; en de rode rijglaars met de kwastjes is zo gevormd, dat het lijkt alsof de tenen van de eigenaresse nog in de neus van deze schoen staan afgedrukt.

De Australiër Garry Greenwood is in de sculpturen die nu tentoongesteld worden in het Nederlands Leder- en Schoenenmuseum niet zuinig met zijn verbeelding. Zijn series schoenen en muziekinstrumenten - waarvan er overigens enkele wel te bespelen zijn - leggen geen claim op een ander bestaan dan hun eigen bizarre existentie. Schoenen komen niet in paren, maar zijn met een enkel stuk al overcompleet. Ieder onderdeel is als een apart werkstuk vervolmaakt: hakken welven en buigen, de neuzen van de schoenen eindigen steevast als het reukorgaan van Pinocchio die alweer een leugen heeft verteld en langs de wreef ontvouwen zich bij verschillende modellen de vleugels van een vogel.

Het prachtig bewerkte leer droomt zich een schoen of een cello, zonder dat het aan enige beperkende wetmatigheid moet voldoen. In dat opzicht steunt Greenwood op de vondsten van het Surrealisme. Handen groeien uit een viool en bespelen die met een strijkstok, een harp is opgehangen tussen de hoorns van een grimmig dier. De kleine tentoonstelling in Waalwijk herinnert aan Salvador Dali. Zijn zacht geworden horloges krijgen hier gezelschap van weke violen en een hoorn in de vorm van een draak. Sensualiteit is voor Greenwood even essentieel als in de visioenen Dali en Max Ernst: ,,Een lederen voorwerp is sensueel, met een heerlijke geur, en heeft de aaibaarheidsfactor die mensen er simpelweg toe verleidt het op te pakken en eraan te voelen.'' En zelfs in zijn belangstelling voor etnische instrumenten spiegelt Garry Greenwood de fascinatie van vroeg twintigste-eeuwse kunstenaars voor de gebruiksvoorwerpen van `primitieve' culturen.

Maar deze fabelobjecten zijn niet vluchtig als de druipende horloges die Dali schilderde. Maanden moet Greenwood in zijn molen in Tasmanië besteden aan het maken van de sculpturen die zelfs bij aanraking nog nauwelijks verraden dat ze uit vele lagen verlijmd leer zijn opgebouwd. Huiden kunnen door hun tekening bedriegelijk echt hout worden. Door het leer nat te maken, kan hij het in iedere gewenste vorm manipuleren. Zo kopieert hij een middeleeuwse snavelschoen met alle slijtage die het schoeisel in de loop van de eeuwen heeft opgelopen.

Telkens is de geschiedenis van het object mee ontworpen. Maar hoe afleesbaar ook: die geschiedenis is `fake'. En daar zit het manco van Greenwoods fantasie. Wie vanuit zijn tentoonstelling terugloopt door de vaste opstelling van het museum, ziet de historische collectie. Daar zijn de tijd en het gebruik werkelijk in het leer van de verschillende schoenen gestold. Stiksels gescheurd, neuzen beschadigd. In het ambachtelijk perfectionisme van de kunstenaar is geen plaats voor zulke banaliteiten. Zijn droom moet even zuiver als onaantastbaar blijven.

Garry Greenwood - Bizarre ontwerpen in leder. T/m 20 juni in het Nederlands Leder en Schoenenmuseum, Elzenweg 25, Waalwijk. Open di t/m vr 10-17u za en zo 12-16u. Tel 0416-332738.