Cor Brakel kan Elsevier weer vlot trekken

Elsevier slaagt er maar niet in een nieuwe topman te vinden. De malaise heeft al geleid tot het vertrek van commissarissen. Er doemt inmiddels een geschikte kandidaaat op: Cor Brakel.

Wie gaat uitgever Reed Elsevier ,,redden''? Waarom zoekt de gevallen lieveling van internationale beleggers nog mondiaal naar een nieuwe bestuursvoorzitter, als de meest voor de hand liggende kandidaat op een steenworp afstand van het Elsevier-hoofdkantoor in Amsterdam broedt op zijn toekomst?

Voorafgaand aan de aandeelhoudersvergadering van Elsevier volgende week doet een verrassend scenario de ronde in de financiële wereld: een transfer van scheidend bestuursvoorzitter C. Brakel van Wolters Kluwer naar de grote concurrent Reed Elsevier. Te bizar voor woorden? In kringen die het weten kunnen is Brakel, die ooit voor Elsevier werkte, de deus ex machina, die plotseling en uit het niets op het toneel mag verschijnen.

Het perspectief is uitermate aanlokkelijk. Brakel geeft Reed Elsevier op korte termijn de stabiliteit die nodig is na het constante gerommel in de bestuurlijke top, die deze week culmineerde in de mislukte recrutering van een nieuwe bestuursvoorzitter en het onverwachte vertrek van twee commissarissen uit het oude Elsevier: president-commissaris P. Vinken, grondlegger van het moderne Elsevier, en L. van Vollenhoven.

Vorig jaar namen de twee huidige co-voorzitters van de directie zelf maar een zijspoor nadat de commissarissen hadden besloten dat de structuur van de top gestroomlijnd moest worden naar Angelsaksisch model. Dat wil zeggen: een gecombineerde raad van bestuur en raad van commissarissen onder leiding van M. Tabaksblat, scheidend voorzitter van Unilever, tenslotte zelf een oer Brits-Nederlandse onderneming. Acht maanden zoeken naar de nieuwe bestuursvoorzitter door de commissarisen en headhunter Spencer Stuart blijkt geen kandidaat te hebben opgeleverd die de overstap wilde maken.

Anderhalf jaar geleden was Brakel aangewezen als de eerste bestuursvoorzitter van de nieuwe combinatie van Reed Elsevier en Wolters Kluwer, de droomfusie van de twee giganten op het gebied van verspreiding van professionele informatie voor hongerige klanten als accountants, juristen en bibliotheken.

De fusieplannen mislukten, dankzij de mededingingsautoriteiten in Brussel en tegenstand in het Wolters Kluwer-kamp. Maar als Brakel toen als professional acceptabel was voor Reed Elsevier en voor de commissarissen van het concern, dan moet hij dat nog steeds zijn, zo is de redenering. Brakel is bovendien nog niet te oud (62; Vinken bleef tot zijn 68-ste), heeft geen concurrentiebeding bij zijn huidige werkgever en zou best te porren zijn voor deze transfer van het jaar.

Deed zijn naam al de ronde in de mislukte zoektocht van de commissarissen? Nee, zeggen kenners. Een toevallige samenloop van omstandigheden gaf deze week de aanzet tot dit scenario. Een transfer van Brakel kan over anderhalf tot twee jaar opnieuw uitmonden in de droomfusie met Wolters Kluwer. Hij zou de ideale ,,interim-voorzitter'' zijn die vervolgens bij het sluiten van de fusie weer een stapje terugdoet, bijvoorbeeld ten behoeve van zijn eigen opvolger bij Wolters Kluwer, die zich tegen die tijd wel bewezen moet hebben. Vinken en Van Vollenhoven ,,zouden Brakel helemaal zien zitten''.

Wat spreekt tegen Brakels kandidatuur? De ongebruikelijke overstap? Het zijn ongebruikelijke tijden in het bedrijfsleven en Reed Elsevier heeft zichzelf ongebruikelijk in de modder gemanoeuvreerd. De steun van Nederlanders als Vinken en Van Vollenhoven? Of zou het belangrijkste bezwaar tegen Brakel diens Nederlandse nationaliteit kunnen zijn?

De nieuwe roerganger van Reed Elsevier moest een loden last van kwaliteiten hebben, maar mocht twee dingen niet zijn: geen Nederlander, geen Brit. Het is de vraag of de selectiecriteria uit de vorige zoektocht nu nog steeds een rol (moeten) spelen. Een dilemma voor de nieuwe keuzeheer, Tabaksblat.

Best mogelijk dat de Britten de gedachte aan de komst van Brakel herkennen als de ultieme Dutch treat, de aangeboden lunch die uiteindelijk toch zelf afgerekend moet worden. Brakel als een paard van Troje die Reed Elsevier alsnog ,,verkoopt'' aan concurrent Wolters Kluwer, maar dan door een fusie op basis van gelijkwaardigheid zonder een overnamepremie voor de beleggers van Reed Elsevier.