`Boijmans moet crisis zelf beëindigen'

De staf en directeur Chris Dercon van Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam moeten de vorige week publiekelijk gemaakte vertrouwenscrisis intern oplossen. Beide partijen zijn bereid daartoe op korte termijn ,,een intensief gesprek'' te voeren.

Dat is de uitkomst van een ,,openhartig en constructief gesprek'', aldus wethouder Hans Kombrink van Kunstzaken in een schriftelijke verklaring, dat gisteravond in het museum werd gevoerd met de directie, een dertigkoppige vertegenwoordiging van de staf en de ondernemingsraad van het museum. Hoofdconservatoren van het museum waren vanmorgen ,,op cursus'' of onbereikbaar. En directeur Chris Dercon ,,kan niet spreken'', aldus zijn secretaresse.

Voorlopig wordt het schilderij van de Amerikaanse kunstenaar Mark Rothko uit de Boijmans-verzameling niet verkocht, zoals Dercon wél wilde. En alle mededelingen over de situatie en de discussie in het museum zullen worden gedaan door de gemeentelijke afdeling Kunstzaken.

Begin vorige week werd bekend dat Dercon het schilderij Grey, Orange on Maroon 60, een van de twee doeken van de Amerikaanse kunstenaar Mark Rothko in openbaar bezit in Nederland, voor acht miljoen gulden wilde verkopen aan een hem bekende Amerikaanse verzamelaar. De afstoting van ,,deze eenling'' in de verzameling'', aldus Dercon, achtte de staf ,,onaanvaardbaar''. De acht miljoen gulden wilde Dercon reserveren voor aankopen van met name surrealistische werken. De staf was verteld dat het geld ook voor ,,andere zaken'' zou worden gebruikt. Al een aantal jaren is in het museum een aankoop- en vacaturestop van kracht door de 2,8 miljoen gulden aan overschrijdingen, ontstaan onder Dercons voorgangers. Deze financiële tekorten zijn ,,nagenoeg weggewerkt'', aldus Kombrink vanmorgen.

Kort na het schriftelijke Rothko-protest, maakten drie hoofdconservatoren namens de staf vorige week bekend niet langer met Dercon te willen samenwerken. Men werd, naar eigen zeggen, slecht ingelicht en voortdurend tegen elkaar uitgespeeld. Dercons onsamenhangende beleid, gebrek aan langere termijnvisie en desinteresse in de uiteenlopende collecties doen niet alleen afbreuk aan de goede naam van het museum, aldus de staf eerder, maar hebben hoofdconservatoren en conservatoren ,,desperaat'' gemaakt. Een intern onderzoek, in opdracht van de ondernemingsraad, wees al eerder uit dat de directeur veel plannen lanceerde zonder daaraan concreet vorm te geven.

Volgens Kombrink ,,nemen de wetenschapelijke staf en de OR afstand van uitlatingen die recent in de diverse media zijn gedaan.'' De ophanden zijnde nieuwbouw, die sommige stafleden vorige week fel bekritiseerden, wordt door ,,staf en ondernemingsraad als wenselijk onderschreven.'' Wat de verkoop van de Rothko betreft, zullen ,,thans geen onomkeerbare stappen worden gezet'', aldus de verklaring. Boijmans zal op korte termijn een nadere discussie organiseren over verschillende aspecten van vervreemding van een kunstwerk uit een openbare collectie. Daarbij worden externe deskundigen, het Instituut Collectie Nederland (ICN) en het ministerie van OC&W betrokken. De noodzaak van ,,een zeer zorgvuldige procedure'' wordt door allen onderkend.

De Belg Chris Dercon (Lier, 1958), die zijn kunstgeschiedenisstudie in Leiden niet afrondde, bekleedde diverse functies in de Belgische kunstwereld en werkte als programmadirecteur van het Institute of Contemporary Art in New York, voordat hij in januari 1996 Wim Crouwel opvolgde als directeur van Boijmans. Het was vooral oud-burgemeester Bram Peper die de benoeming tegen de zin van de museumstaf doordrukte. Eerder had Dercon in Rotterdam als directeur van het dun bemande kunstcentrum Witte de With met `sweeping statements' spraakmakende internationale `jonge kunst' gebracht.