Anti-virusindustrie vaart wel bij commotie over Melissa

De Amerikaanse FBI arresteerde vorige week computerprogrammeur David L. Smith wegens verspreiding van het computervirus Melissa. Toch is het voor digitale vandalen nog steeds niet al te moeilijk met virussen grote schade aan te richten.

De ondergrondse virusgemeenschap op Internet, een internationale subcultuur bestaande uit hackers, hobbyisten en computerdeskundigen, is zwaar aangeslagen door het Melissa-virus. De bekendste websites van de virus underground, Codebreakers, Source of Kaos en Virus Exchange zijn op last van de FBI gesloten. Andere bekende sites zijn tijdelijk uit de lucht, omdat de makers vrezen dat ze in staat van beschuldiging worden gesteld vanwege het openbaar maken van virussen.

Maar wie in de voetsporen van David L. Smith, de vermoedelijke maker van het Melissa-virus, wil treden en wereldberoemd met een computervirus wil worden, heeft het nog steeds niet heel erg moeilijk. Behalve de programmacode van Melissa zijn er op Internet duizenden virussen aan te treffen die eenvoudig gekopieerd kunnen worden. Op de website Skam Werks Labs & Infection Connection,te vinden op het netwerk van de University of Central Florida, is de originele programmacode van honderden bekende virussen – waaronder Melissa en Papa te vinden. Het lidmaatschap van de Ultimate Chaos-site levert bijna 7.000 virussen op en een paar programma's waarmee iedere leek zelf virussen kan maken.

De vorige week gearresteerde programmeur David Smith (30) maakte deel uit van de digitale virus community, een gesloten circuit dat bestaat uit computerfreaks die zich verschuilen achter pseudoniemen en anonieme e-mail adressen. In de nieuwsgroep alt.comp.virus, een van de elektronische trefpunten van de virus underground, postte Smith regelmatig bijdragen over virussen onder de schuilnaam Doug Winterspoon. Virusprogrammeurs staan in hoog aanzien in een kleine kring van malicieuze hackers en digitale vandalen. Wat telt is de kwaliteit van het virusprogramma en de verspreidingsgraad. Bijna alle nieuwe virussen worden, verpakt in een foto, via seks-nieuwsgroepen verspreid. Omdat dagelijks honderdduizenden Internetgebruikers seksgroepen bezoeken met als doel zoveel mogelijk bestanden binnen te halen is het niet zo moeilijk om een nieuw virus in omloop te brengen.

Wat is er zo leuk aan virussen? ,,Virussen schrijven geeft je de kick aan de donkere zijde te staan,'' zegt Spanska, een andere bekende naam in de viruswereld, in een interview met de nieuwssite Techweb. ,,Verboden dingen doen, de gemiddelde gebruiker de stuipen op het lijf jagen.'' Spanska, een 29-jarige programmeur uit Frankrijk, is onder meer verantwoordelijk voor het e-mail virus Happy 99 dat de afgelopen maanden de computers van tienduizenden Internetgebruikers heeft besmet. Veel virusprogrammeurs die actief zijn in alt.comp.virus geven toe dat het hun vooral om roem gaat.

Volgens virusdeskundige Sarah Gordon van IBM, die sinds 1991 onderzoek doet naar de virussubcultuur op bulletinboards en Internet, is het ,,simplistisch'' om te zeggen dat alle virusprogrammeurs kwaad in de zin hebben. De meeste virussen worden volgens Gordon geschreven door een zeer diverse groep jonge mannen in de leeftijd tussen 14 en 24 jaar die een normaal ethisch bewustzijn hebben. In haar studie The Generic Virus Writer merkt Gordon wel op dat ,,veel virusprogrammeurs worden gedreven door slechte of zelfs criminele motieven en verlangens.''

Volgens de Belgische Virusexpertclub, een digitale vereniging voor virusschrijvers, schrijven programmeurs vooral uit hobbyisme virussen. ,,Om hun technische bekwaamheid te testen'', staat op de website van de club.

,,Het idee van een programma dat er vandoor kan gaan en een eigen leven kan leiden, helemaal onafhankelijk van zijn maker, is opwindend'', schrijft virusdeskundige Mark Ludwig in zijn standaardwerk The Little Black Book of Computer Viruses.

Zonder strafrechtelijke risico's is de virushobby niet. In de meeste landen met wetgeving op het gebied van computercriminaliteit is het publiceren en verspreiden van virussen strafbaar. Betrapte virusmakers krijgen steeds hogere straffen. De Amerikaanse student Robert Tappan Morris kreeg een voorwaardelijke straf en 400 uur dienstverlening voor zijn `Internet worm', die in 1988 60.000 Internetcomputers plat legde.

De Engelse computercrimineel Chris Pile, alias Black Baron, werd in 1995 tot anderhalf jaar gevangenisstraf veroordeeld. Een Brits bedrijf claimde een half miljoen pond schade. De meeste bedrijven wilden echter omwille van hun eigen reputatie niet erkennen ook schade geleden te hebben. Als David Smith wordt veroordeeld volgens de wet in de staat New Jersey, waar hij woont, kan hij maximaal 40 jaar gevangenisstraf krijgen en ongeveer één miljoen gulden boete.

Niet iedereen heeft last van Melissa. Bedrijven die antivirussoftware maken, varen wel bij alle aandacht voor de nieuwe virussen. De aandelenkoersen van Symantec (omzet 1,1 miljard gulden over 1998) en Network Associates (omzet 1,2 miljard gulden vorig jaar) stegen de afgelopen dagen met respectievelijk 8 en 3 procent. ,,Een grote uitbarsting van een virus, vooral als er veel over wordt bericht zoals bij Melissa, is goed voor de antivirusindustrie'', aldus Chris Christiansen van marktonderzoeksbureau International Data Corp. (IDC) tegenover het persbureau AP. IDC verwacht dat er in 2002 voor 6 miljard gulden aan anti-virusprogramma's wordt verkocht. Vorig jaar werd er volgens IDC voor ongeveer 2,6 miljard gulden aan antivirussoftware verkocht, in 1997 voor 1,83 miljard en in 1996 voor 860 miljoen. Verschillende antivirusbedrijven strijden momenteel om de eer de eerste te zijn die Melissa heeft ontdekt. En een slimme ondernemer heeft het domein Melissavirus.com geregistreerd in de hoop een graantje mee te pikken van alle publiciteit.

Melissa via www.nrc.nl/Beveiliging