YO-YO MA OVER De barokcello

,,Eerst wilde ik het niet doen. Ik vond Erbarme dich te heilig om er een cellobewerking van te spelen. Maar toen zei Ton Koopman, die de Bach-transcripties heeft gemaakt, `Lets try!' En ik moet zeggen, zodra we begonnen te spelen, was ik meteen in tranen. Die aria snijdt door je ziel. Het is bijna teveel. Die muziek is zo mooi, dat ik niet weet waar het vandaan komt. Als ik het speel denk ik nauwelijks aan de tekst. Ik laat me leiden door de betovering van Bachs noten. Mijn lichaam volgt vanzelf. Muziek overtreft alles. Het is de ultieme expressie.''

Simply Baroque is de eerste cd-registratie van cellist Yo-Yo Ma op de barokcello. Met Ton Koopman en het Amsterdam Baroque Orchestra speelt hij bewerkingen van Bachmuziek, waaronder Air uit de Suite nr. 3 , Jesu bleibet meine Freude uit de cantate Herz und Mund und Tat und Leben en Erbarme Dich uit de Matthäus Passion. Verder vertolkt Ma Boccherini's celloconcerten in G en in D, waarvoor Ton Koopman de virtuoze cadensen heeft geschreven. Voor de gelegenheid liet Ma zijn Davidoff Stradivarius uit 1712, hetzelfde instrument waarop Jacqueline Du Pré haar hyperromantische opname van Elgars Celloconcert maakte, ombouwen tot barokcello.

,,Het was mijn idee om iets samen met Koopman te doen. Ik heb hem in 1993 leren kennen toen we tijdens mijn `Carte Blanche Serie' in het Amsterdamse Concertgebouw een Bach-programma deden. De cellist Jaap ter Linden leerde me de beginselen van het barokspel en ik speelde op een geleende barokcello van Pieter Wispelwey. Ik voelde me meer cowboy dan cellist, door het spelen van de cello los tussen mij knieën, zonder de pin die het instrument op de vloer vastzet. Maar ik was gegrepen door de werkzijze van Koopman en zijn orkest. Er heerst zo'n collegiale sfeer, alle musici zijn gemotiveerd en open-minded. Omdat ze op die onpraktische instrumenten spelen, willen ze het zo goed mogelijk doen. Normaal streef ik in grote zalen naar een maximaal volume. Op barokcello is alles intiemer en persoonlijker.

,,Met kleine aanpassingen — darmsnaren, een authentieke brug en een oud staartstuk — is mijn Davidoff-cello omgebouwd tot een barokcello. Ik denk dat de Strad erg gelukkig is dat hij zich niet hoeft te forceren. Ik strijk hem aan met een barokstok en ik volg mijn oren. De muziek is altijd groter dan die ene uitvoering ervan. Ik voel me als 20ste-eeuws musicus verplicht om me zo breed mogelijk te oriënteren. Wat ik op het ene gebied leer pas ik toe op het andere.

,,Vrijheid is voor mij een sleutelbegrip. Onze wereld is zo groot geworden, dat je als mucicus niet meer in je individuele geluid kan blijven steken. Ik probeer voor ieder werk en voor iedere componist een unieke klank te ontwikkelen. Boccherini wilde ik per se niet op een `moderne' cello spelen, om recht te doen aan die oude Italiaanse atmosfeer. Maar af en toe snak ik wel naar mijn pin, want Tons cadensen zijn erg avontuurlijk. Ik ben niet zo bang voor kritiek op onze transcripties van Bach, want zelf bewerkte hij zijn muziek immers ook voortdurend voor andere bezettingen. Bach kan ik wel 24 uur per dag spelen, zelfs op een barokcello. Bach cleans my soul.''

Simply Baroque: Sony SK 60680 Yo-Yo Ma en Amsterdam Baroque Orchestra ol.v. Ton Koopman: 19/4 20.15 uur Concertgebouw Amsterdam.