Moeizame verzoening Van Agt en Aantjes

Twee voormalige kopstukken van het CDA, oud-premier Van Agt en de gevallen coryfee Aantjes, voerden eerste paasdag een ,,verzoenend gesprek''.

Jaap de Hoop Scheffer ,,heeft het niet'' als nieuwe leider van het CDA, meent mr. Willem Aantjes (76). De Hoop Schefffer ,,heeft het wel'', meent mr. Dries van Agt (68).

De gewezen kopstukken van het CDA troffen elkaar op eerste pasdag in het tv-rogramma Buitenhof, in een ontmoeting die was bedoeld als een verzoenend gesprek. Van Agt toonde zich een duidelijke pleitbezorger voor De Hoop Scheffer. Die doet het als CDA-voorman ,,steeds beter'', sprak de oud-premier (1977-1981). Aantjes daarentegen had voor De Hoop Scheffer geen goed woord over. De nieuwe CDA-leider zou zich omringen door ,,paladijnen'', zoals het Kamerlid Hans Hillen. Hij zou de benoeming hebben geblokkeerd van de Brabantse gedeputeerde Pieter van Geel als nieuwe CDA-voorzitter, omdat hij ,,geen gelijkwaardige mensen in zijn omgeving duldt''.

Aantjes was in 1978 de eerste fractievoorzitter van het pas gevormde CDA (als fusie van KVP, ARP en CHU), toen oorlogshistoricus dr. L. de Jong aan het licht bracht dat Aantjes altijd had verzwegen dat hij als jongvolwassene via de toenmalige arbeidsdienst in Duitsland was gaan werken (als postbode) en zich in 1944 in Hamburg bij de SS had aangemeld om naar Nederland terug te keren. De uit de ARP voortkomende Aantjes gaf na De Jongs onthullingen al zijn politieke functies op.

De Jong had zijn onderzoek in de zaak-Aantjes destijds nog niet afgerond toen zij op hoofdzaken al uitgelekt bleek te zijn naar het Nieuwsblad van het Noorden. Onder druk van de aanstaande publicatie daarvan moest hij in overleg met het kabinet daarom vervroegd opening van zaken geven. Nadat later gebleken was dat niet al zijn conclusies klopten, kondigde Van Agt aan dat naar een passende functie voor Aantjes zou worden gezocht. Maar dat bleek, zoals Van Agt gisteren zei, zeer moeilijk doordat Aantjes bij vele organisaties niet, of niet voldoende, welkom was. Het zou tot 1982 duren tot hij benoemd werd tot voorzitter van de Kampeerraad. Aantjes zag daarin een bewijs dat Van Agt zijn ,,mooie woorden'' niet had gemeend en hem in feite had laten vallen, zei hij gisteren.

Aantjes en Van Agt hebben na 1978 ieder contact met elkaar vermeden, totdat zij elkaar in november '97 troffen bij de begrafenis van partijgenoot Maarten Schakel. Van Agt had Aantjes toen op de schouder getikt en hem voorgesteld ,,een verzoenend gesprek'' te voeren. Met dit initiatief had de oud-premier aangetoond ,,dat hij een beter christen is dan ik'', zei Aantjes gisteren, waaraan hij toevoegde dat Van Agt ,,ook meer reden had'' om een verzoening te wensen.

Aantjes zei in Buitenhof dat hij zich in het verleden zeer heeft gestoord aan de sterk relativerende stijl waarmee Van Agt politiek bedreef. Van Agt erkende dat hij dit nadrukkelijker had gedaan ,,dan strikt noodzakelijk was'', omdat hem bleek dat deze pose aansloeg bij het electoraat. Hetzelfde gold voor zijn met veel publiciteit omgeven liefde voor de wielersport, zei hij.