Karen, let op je woorden!

,,Karen, let een beetje op je taalgebruik!'' bitste mijn Britse vriend opeens. Ik schrok en hield mijn mond. Ik had geen idee wat ik verkeerd gezegd had. We liepen hier in Engeland met een vriendin in het bos.

Ik luisterde nu aandachtig. Binnen tien minuten hoorde ik hoe ze damn zei en even later bloody hell en shit. ,,Nou ja'', dacht ik. ,,Wat kan ik verkeerd gezegd hebben? Ze praat alsof we onderons zijn, vrienden onder elkaar zijn, want anders gebruikte ze die woorden toch niet!''

Ik mengde me weer in het gesprek, maar korte tijd later zei mijn vriend weer: ,,Karen, let op je woorden!'' Ik begreep er niets van en heb daarna niet veel meer gezegd.

Thuisgekomen was ik het hele voorval alweer vergeten, tot ik een paar maanden later de broer van mijn vriend tegen mijn vriend hoorde zeggen: ,,Zo, jij was behoorlijk aangeschoten gisteravond in de pub.''

,,Oh ja?'' vroeg mijn vriend verbaasd.

,,Joh, je taalgebruik! Het was echt niet mooi meer!''

Ik spitste mijn oren. Die broers doen voor elkaar niet onder, ze kunnen beiden vrij grof in hun woordkeus zijn. Wat was hier aan de hand? Tot mijn verbazing bood mijn vriend zijn excuses aan.

,,Wat zei hij dan?'' vroeg ik.

,,Is het jou niet opgevallen hoe grof hij zat te praten?''

,,Nee?'' zei ik vragend.

,,Hij gebruikte te pas en te onpas het woord fuck!''

,,En?'' zei ik, ,,sinds wanneer heb jij daar problemen mee?''

,,In een openbare gelegenheid!'' riep hij uit.

Nu wilde ik het naadje van de kous weten. ,,En hoe zit dat dan met shit en bloody en damn en...''

,,Ja'', ongeduldig trok hij zijn schouders op, ,,die woorden zijn natuurlijk ook niet netjes, maar het woord fuck valt wel even in een andere categorie, een categorie apart kun je zeggen.''

Omdat ik niets zei vervolgde hij wat vriendelijker: ,,Is dat in het Nederlands niet zo?''

,,Nee'', zei ik, ,,to fuck en shit dat gaat nog, maar die andere woorden vind ik juist erg grof.''

Opeens werd me zoveel duidelijk. Bijvoorbeeld een opmerking van een vriendin: ,,Jij durft gewoon fuck off tegen je vriend te zeggen.'' ,,Ja'', had ik gezegd, ,,hoezo?'' ,,Dat zou ik nóóit tegen mijn man durven zeggen!''

Toen ik haar nu vertelde dat ik nooit geweten heb dat het woord fuck echt veel grover is dan al die andere woorden zei ze verbaasd: ,,Ik heb altijd aangenomen dat je dat wel wist, je Engels is zo goed!''

Jaren geleden, in Botswana, leerde ik een Engels meisje kennen. Zij sprak veel netter dan ik gewend ben. Ze zei bijvoorbeeld altijd sugar als ze shit bedoelde en blooming henry in plaats van bloody hell. Op een dag had ze ruzie met haar tuinman gehad. Verontwaardigd had ze me verteld: ,,En toen begon hij me te effen, he started to eff me!''

,,To eff?'' had ik gevraagd. Even dacht ze dat ik haar voor de mal hield, maar toen ze begreep dat ik dat werkwoord echt niet kende zei ze: ,,Nou ja, je weet wel, hij begon dat vierletterige woord te gebruiken.''

Arme tuinman. Hij zal net als ik onbekend zijn geweest met deze nuance in de Engelse taal. Een detail, waar ik pas na twintig jaar achter kwam. Het zal wel liggen aan de manier waarop sommige Engelse woorden in het Nederlands ingeburgerd raken, en van betekenis en gevoelswaarde veranderen.

Om een voorbeeld te noemen: je zult hier geen fuck in de krant lezen. Het is: f***.