Interne kritiek steun GroenLinks luchtaanvallen

GroenLinks houdt binnen twee à drie weken een extra partijraad waarop de Tweede-Kamerfractie zich moet verantwoorden over de steun aan de NAVO-luchtacties tegen Servië en Montenegro. De voorzitter van de partijraad, Cees Anker, maakte dit zaterdag bekend op een discussiebijeenkomst van GroenLinks in Utrecht.

De opstelling van de fractie werd scherp onder vuur genomen door enkele tientallen partijleden, onder wie antropoloog Hans Feddema (ex-EVP, één van de vier partijen waaruit GroenLinks in 1989 is ontstaan), het Amsterdamse raadslid Saar Boerlage (ex-PSP) en GroenLinks-senator Tom Pitstra (eveneens ex-PSP). De vier Eerste-Kamerleden van GroenLinks hadden zich vorige week dinsdag al gekeerd tegen het standpunt van de Tweede-Kamerfractie. Hetzelfde geldt voor de Tweede-Kamerleden Van Gent en Karimi, die dinsdag besloten niet langer te kunnen instemmen met de luchtaanvallen.

Bij het zaterdag gehouden debat in Utrecht kreeg de fractie te horen dat ze heeft gehandeld in strijd met het eigen verkiezingsprogramma, door in te stemmen met een NAVO-actie terwijl VN en OVSE buiten spel staan. Het NAVO-optreden als zodanig zou, volkenrechtelijk bezien, illegaal zijn. De fractie zou ook te laat en onvoldoende nadrukkelijk hebben gewaarschuwd voor de humanitaire ramp die door de NAVO-bombardementen in een stroomversnelling is geraakt.

GroenLinks-leider Rosenmöller en de woordvoerder in de Kosovo-crisis, Marijke Vos, verdedigden de stellingname van de fractie door erop te wijzen dat de crisis rondom Kosovo zich al tien jaar lang heeft voortgesleept en dat politieke en diplomatieke middelen inmiddels waren uitgeput. Rosenmöller hamerde erop dat ,,er slechts één schuldige is aan te wijzen'' voor het Servische geweld in Kosovo en voor de vluchtelingenstromen in de regio ,,en dat is Slobodan Miloševic''.

De voorman van GroenLinks wilde geen gehoor geven aan de oproep uit de zaal dat de fractie haar steun aan het NAVO-optreden zou moeten opzeggen. ,,Dat doen we niet zolang er geen zicht is op serieuze bemiddeling of onderhandelingen'', aldus Rosenmöller. Wel zegde hij toe nadrukkelijker bij het kabinet te zullen pleiten voor het stimuleren van diplomatieke initiatieven van de VN.

Senator Pitstra noemde de NAVO-interventie ,,een buitengewoon tragische fout''. Het ingrijpen leek, aldus Pitstra, ,,een keuze tussen de cholera en de pest, maar we hebben allebei gekregen''. Pitstra verklaarde de Tweede-Kamerfractie van GroenLinks ,,medeverantwoordelijk voor deze tragische inschattingsfout''. Op het laatstgehouden congres van GroenLinks, in februari, kregen eventuele luchtacties tegen Servië de steun van zeventig procent van de aanwezigen.

De PvdA komt vanavond in beslotenheid bijeen voor extra overleg tussen fractie en partijkader.