`Er is een rare klink in mijn kop gebeurd'

Door problemen schreef zanger/gitarist Tom Barman van de Belgische popgroep dEUS veel persoonlijker teksten dan voorheen. ,,Ik zag deurtjes opengaan die ik altijd maar dicht had gezien.''

Over je eigen leven zingen, het lijkt voor de hand te liggen – niet voor Tom Barman, zanger/gitarist van de Belgische popgroep dEUS. De teksten van het derde dEUS-album The Ideal Crash, dat onlangs verscheen, gaan voor het eerst echt over hemzelf, zegt hij. ,,Eerder zong ik wel over mij, maar ik gaf niets prijs. De teksten waren mengelingen van ervaringen met fantasie, illusies, visioenen en dromen. En puur woordgebrabbel. De `you's' en `me's' in die nummers waren heel vaag. Als ik nu `you' zing bedoel ik daar iemand mee. En `me' slaat meestal op mezelf, soms op een afsplitsing van mij.''

Het was een grote stap voor Barman, die veroorzaakt werd door zijn gemoedstoestand. ,,Het ging heel slecht met mij. Ik had twijfels, ik haatte mezelf, ik vond da'k het niet goed deed. Dat is allemaal in de nummers terechtgekomen. Dan krijg je automatisch persoonlijker teksten. Dat was nieuw voor mij. Ik voelde mij er in het begin heel euforisch over - en ook heel angstig. Ik zag deurtjes opengaan die ik altijd maar dicht had gezien. Het vereiste moed om zulke superpersoonlijke teksten te zingen.''

The Ideal Crash is een verrassende plaat na de opzienbarende en succesvolle dEUS-albums, Worst Case Scenario (1994) en In A Bar, Under The Sea (1996). Die cd's waren als muzikale fragmentatiebommen, die muzikale extremen op de luisteraar afvuurden: van hevige uitbarstingen met harde elektrische gitaren tot rustige akoestische liedjes, van merkwaardige nummers met ontregelende geluiden zoals een krassende viool tot aangename popsongs. Het nieuwe album klinkt veel meer als een eenheid, tien fraaie melodieuze popnummers, waarin dEUS toegankelijker klinkt dan voorheen.

Dat was een bewuste keuze, zegt Barman. ,,We besloten vantevoren alle onzin weg te laten, zoals nummertjes van een minuut die we nooit live speelden, of die we al snel beu zouden zijn, zoals bij In A Bar, Under The Sea. We wilden een plaat die je opzet en een uur lang in een bepaalde sfeer houdt.''

De groep hechtte deze keer bij het schrijven van de nummers meer aandacht aan sterke melodieën, vertelt Barman. ,,We hebben er hard aan gewerkt. Dat geldt ook voor mijn zang. Er is een rare klink in mijn kop gebeurd met het zingen, en met de teksten. Ik heb er voor de eerste keer echt van genoten om dingen eruit te gooien en wat we wel goed vonden te verbeteren. Er worden al zo veel platen gemaakt, ik heb geen zin om één te maken die maar half goed is.

,,Het is nog altijd geen conventionele muziek. Ik heb dEUS nooit ontoegankelijk gevonden, niet avant-garde zoals mensen ons noemden. Dit album klinkt op het eerste gehoor minder experimenteel, maar ik vind hem op een onderliggende laag juist experimenteler dan de vorige, in de manier waarop de nummers geconstrueerd zijn. Bijvoorbeeld een nummer als One Advice, Space, dat vier minuten lang een liedje is en dan helemaal opengaat, iets heel anders wordt... Dat vind ik experimenteler dan gitaar spelen met een scheermesje, of een versterker laten ontploffen.''

Barman, die opgroeide in Antwerpen en de afgelopen jaren als zanger/gitarist van dEUS de hele wereld afreisde, spreekt een Vlaams dat doorspekt is met Engels. De sfeer van de nieuwe cd omschrijft hij als ,,laidback, maar wel een fucked up laidbackigheid.'' De muziek klinkt tamelijk ontspannen, maar zo was de sfeer niet toen de plaat ontstond. ,,Het was een heel intense tijd. Er waren veel persoonlijke problemen, ook onderling tussen groepsleden. Ik voelde mij heel slecht, omdat mijn vriendin en ik uit elkaar waren. Dat kon ik niet naast mij neerleggen.''

In de twee jaar na het verschijnen van In A Bar, Under The Sea deed dEUS een lange tournee, waarna het vijftal aan de nieuwe plaat begon. Lang op tournee zijn, zegt Barman, ,,fuckt je relatie op. Relaties, eigenlijk - ook met mijn moeder en mijn vrienden. Je hebt veel tijd om na te denken. Je moet oppassen dat je niet in de één of andere uitspatting blijft steken. Het is intens, maar nogal onnatuurlijk leven, met heel hoge hoogtes en heel diepe dalen. De hoogtes zijn het succes, de kick: tweeduizend kilometer van huis optreden voor een grote zaal. Een goed optreden is het fijnste dat er is - de roes ervan kan weken duren.''

De afgelopen jaren is Tom Barman anders aan gaan kijken tegen zijn bestaan als popmuzikant. ,,Ik pak het serieuzer aan dan vroeger, aan de andere kant neem ik mezelf minder serieus. Vroeger deed ik er wel eens blasé over dat ik in een groep zat, omdat het nooit mijn grote droom was geweest - het was iets dat mij overviel, ik had net zo goed iets anders kunnen gaan doen. Nu begin ik het gevoel te krijgen dat ik ergens vrij goed in aan het worden ben, en dat het belangrijk is voor mijn mentale rust dat ik dat beheers, dat ik er iets mee doe. Aan de andere kant relativeer ik het succes veel meer. Het is volwassen worden op een heel onnatuurlijke, agressieve manier, daar moet je soms echt wel afstand van kunnen nemen.''

dEUS: The Ideal Crash. Island CID 8082. Concerten: 13/4 Oosterpoort Groningen; 14/4 O13 Tilburg.