Zes saxen door de haarspeldbocht

Saxofoonduo's en -kwartetten kent Nederland genoeg maar sextetten zijn een stuk zeldzamer. Tot de absolute top van dit genre behoort De Zes Winden, dat vrijwel alle leden van de saxofoonfamilie in zich verenigt. Behalve een breed klankenspectrum beschikt het sextet over een ongekende wendbaarheid, waarbij de ietwat logge bassaxofoon niet onderdoet voor de felle sopranino.

Het mengen van stijlen is het handelsmerk van dit gezelschap. Tijdens het concert gisteren in het Amsterdamse O&C ging ritmische hoekigheid van de ene maat op de andere over in lyrisch vloeiende melodielijnen. Met acrobatische lenigheid manoeuvreerden de blazers zich door menig stylistische haarspeldbocht. Door het volume van de verschillende leden beurtelings te temperen verschoof de klankkleur voortdurend, waardoor de muziek een sterk dramatische lading kreeg. De groep wist zowel een intieme sfeer op te roepen als de luisteraar te overdonderen met een enorme hoeveelheid decibellen. Ook in de abstractere stukken bleef het zeer hechte groepsgeluid overeind.

Dat De Zes Winden hun hand niet omdraaien voor op traditioneler leest geschoeid materiaal bleek uit Jazzparodies van Andrew White, die onlangs tot de groep is toegetreden. Een door Chubby Checkers geïnspireerde twist, een sfeervol jaren dertig-stuk vol zoete frasen en vette vegen, en een razendsnelle swing passeerden in deze drie korte stukken achtereenvolgens de revue. White koppelde gevoel voor humor aan grote muzikale zeggingskracht waardoor zijn parodieën kleurrijke stijlminiatuurtjes werden.

De andere nieuwkomer in het gezelschap, de Japanse altsaxofonist Kazetoki Umezu, vermengde in zijn composities westerse jazz met traditionele muziek uit het verre oosten en popinvloeden. Zo liet hij in het eerste gedeelte van Belfast de saxofoons klinken als een tot de Romantiek bekeerde veelkoppige doedelzak om vervolgens via een ingenieuze break in een onweerstaanbaar swingritme te belanden. In het muzikale duel dat hij in een volgend nummer aanging met tenor White liet hij zijn instrument rauw scheuren en frivool over de registers buitelen. Daarbij liet hij genoeg ruimte voor White om de gaatjes te vullen met krachtige, schorre uithalen.

Concert: De Zes Winden. Gehoord: 1/4 in O&C, Amsterdam. Herhaling: 3/4 in Stedelijk Museum, Amsterdam, 3/4 in Jazz bij Max, Den Oever, 4/4 in 't Klooster, Nuenen.