Onzekere schoolmeester

Talloze topkoks koken dagelijks levende kreeften in hun restaurants, met als resultaat tevreden gasten en lovende recensies. Bioloog Midas Dekkers deed één keer hetzelfde in zijn programma Gefundenes Fressen – in een doorzichtige glazen pan, zodat mensen goed konden zien dat zo'n dier wel degelijk pijn kan hebben. Dat mensen zich daarover opwinden vindt hij hypocriet. ,,Er is met die ene kreeft niets ergers gebeurd dan met al die andere kreeften. Hij is gewoon opgegeten.''

Met dergelijke exercities wil Dekkers mensen aan het denken zetten. Zijn eigen mening doet er niet toe, vindt hij. Als iemand `het genoegen voor zijn smaakpapillen belangrijker vindt dan het welbevinden van de kreeft', dan moet diegene gewoon kreeft eten. Maar dan heeft Dekkers er in elk geval voor gezorgd dat het niet meer vanzelfsprekend is om in een restaurant een levend gekookt dier te bestellen.

Dekkers wil informatieve programma`s maken, maar niet zomaar wat meedelen. Vragen stellen, daar gaat het om. Mensen nieuwsgierig maken, wakker schudden. Hij noemt zichzelf `een onzekere schoolmeester die voortdurend bang is dat de aandacht verslapt en daarom allerlei trucs toepast om mensen bij de les te houden'.

Zo laat hij niet alleen zien hoe ingenieus de wevervogel zijn nest bouwt, maar ook hoe een moederroofvogel haar overleden jong uit elkaar plukt en aan diens nestgenootjes voert. En zoals hoofdpijn een gebrek is aan aspirine, legt hij uit, `is een kind niets anders dan een gebrek aan de pil'. Dekkers levert zijn commentaar in kalme volzinnen, die klinken alsof hij ze vooraf heeft uitgeschreven – wat niet zo is.

In feite maakt Dekkers kinderprogramma's voor volwassenen. Midas - Het Leven volgens Midas Dekkers uit 1994, dat de VARA nu elke werkdag herhaalt, lijkt qua formule sterk op het kinderprogramma Het Klokhuis, waar hij in het begin van zijn televisiecarrière veel voor werkte. Veel korte items rond een bepaald thema, af en toe een deskundige aan het woord. Voor volwassenen een moeilijk en onmodieus genre. ,,Wanneer ergens een educatieve sfeer omheen hangt, willen volwassenen er niet meer mee lastig gevallen worden. Dan denken ze, dat hebben we vroeger op school al gehad.''

Bij Gefundenes Fressen vond hij een oplossing. In een programma over eten kon hij fijn proefjes doen zonder dat volwassenen zouden doorhebben dat ze eigenlijk naar een kinderprogramma keken. Zelf is hij `niet zo'n etertje', maar eten is wel een onderwerp waaraan hij `de hele wereld kan vastknopen'. En een onderwerp dat veel mensen interesseert, zo blijkt.

Zoals laatst, toen na een voordracht in het land een dame hem vroeg, vanwege de kreeft, of mosselen ook pijn voelen als je ze kookt. Dat beaamde Dekkers. De vrouw dacht even na en vroeg toen: ,,Maakt het iets uit of je het in witte wijn doet?''