Europarlementariër in opspraak

De mede-oprichter van een nieuwe partij tegen Europese integratie is een veelbesproken man. Jim Janssen van Raay, honorair consul van Equatoriaal Guinee te Rotterdam.

In zijn kantoor op de vierde verdieping van advocatenfirma Trenité van Doorne te Rotterdam staan foto's waar James (Jim) Janssen van Raay (1932) trots op is. Op de ene schudt hij de hand van de toenmalige Amerikaanse vice-president George Bush, op de andere zit hij op een paard als cavalerist in de ere-escorte tijdens het huwelijk in 1966 van Beatrix en Claus.

Het historische schilderij waar de Europarlementariër op staat als een van de initiatiefnemers van de fusie van CHU, ARP en KVP in het CDA, staat sinds zijn ruzie met het CDA op de grond. Aan de muur hangt nog wel het portret van de voormalige Indonesische president Soeharto die hij een ,,briljant militair'' noemt en die nog altijd een ,,goede vriend'' van hem is. Evenals overigens de huidige president, Habibie. ,,Ik was laatst nog bij hem. Hij vroeg of ik geen consul voor Indonesië wilde worden. Maar Buitenlandse Zaken ziet het niet zitten.''

Janssen van Raay heeft een uitgebreid netwerk van contacten en een indrukwekkend c.v. van maatschappelijke functies. Maar het aantal ruzies waar hij bij betrokken is, is bijna even talrijk.

Naast Europarlementariër is hij ook advocaat en tot voor kort honorair consul-generaal van Singapore. Afgelopen woensdag droeg hij die laatste functie officieel over, maar hij heeft er het honoraire consulaat-generaal van Equatoriaal Guinee voor in de plaats gekregen. Zijn assistente, die al dertig jaar voor hem werkt, rijdt hem rond in een donkerblauwe BMW met diplomatiek nummerbord en bijbehorend vlaggetje.

Politiek staat Janssen van Raay ,,rechts van het midden''. Hij zegt dat hij autoritaire regimes `prima' vindt. ,,In sommige landen, zoals Indonesië, zijn zij de enige stabiliserende factor.'' Over Europa kan hij kort zijn: de integratie moet stopgezet. ,,Genoeg is genoeg. Ik wil niet dat mijn dienstplichtige zoon straks tegen de wil van onze regering naar Kosovo wordt gestuurd.'' Over het drugsbeleid in Nederland zegt hij nog strengere opvattingen te hebben dan de Franse regering. Vooral in het buitenland heeft Janssen van Raay goede contacten met politici. Zo noemt hij de ex-voorzitter van de Franse Assemblee en bekend anti-Europa activist, Philippe Séguin, een ,,goede vriend''.

Europarlementariërs zeggen dat Janssen van Raay zijn functies vaak door elkaar haalt. Als Europarlementariër had hij tussen 1990 en 1994 als een door advocatenkantoor Trenité van Doorne betaalde assistent: de jurist M. Louwes. Hoewel Louwes niet officieel als assistent stond geregistreerd, en met een dagpas het Europarlement binnenkwam, bevestigen voorlichter Slootweg van de Eurofractie van het CDA en de Euroafgevaardigden Oostlander en Peijs dat hij Janssen van Raay assisteerde. Peijs: ,,Ik ken hem niet anders dan als zijn assistent''. Louwes verrichtte veel werk op het gebied van verzekeringsrecht. Het Verbond van Verzekeraars Nederland was in die tijd cliënt van Trenité van Doorne.

Janssen van Raay erkent dat Louwes voor Trenité van Doorne als lobbyist werkzaam was bij het Europarlement, maar ontkent dat deze voor hem werkte. Partner R. Kröner bevestigt dit. ,,Louwes functioneerde in de slipstream van Janssen van Raay, maar werkte niet voor hem.'' Janssen van Raay zegt dat hij door Trenité van Doorne niet is betaald voor zijn werk als Europarlementariër. Hij zegt dat hij zijn gratis kantoor in Rotterdam dankt aan het feit dat hij tot dusver honorair consul was. ,,Trenité van Doorne heeft veel klanten in de scheepvaart-wereld. Dit kantoor is ter beschikking gesteld aan de honorair consul van Singapore'', zegt hij.

De voetbalvakbond VVCS en het spelerspensioenfonds CFK beschuldigden hem er in 1994 van dat hij had geprobeerd miljoenen uit het pensioenfonds over te hevelen naar een dubieus zakelijk project van zijn vriend J. Meyer op Curacao. Janssen van Raay vertrok als voorzitter bij het CFK. Hij ontkent niet dat dit project bestond, maar wel dat hij druk zou hebben uitgeoefend om erin te investeren.

De actualiteitenrubriek NOVA ontdekte in 1996 dat Janssen van Raay op briefpapier van het Europees Parlement was opgekomen voor de belangen van dezelfde zakenvriend Meyer. Het was de reden voor zijn vertrek uit het CDA maar hij behield zijn Eurozetel.

Europarlementariër F. Wijsenbeek (VVD) herinnert zich dat vertegenwoordigers van de Nederlandse Vereniging van Banken enkele jaren geleden tijdens een bezoek aan het Europarlement opmerkten dat ze graag over Europa wilden praten, maar dat dit ,,zo duur'' was. Wijsenbeek: ,,Ze zeiden dat ze na een gesprek met Janssen van Raay een gepeperde advocatenrekening hadden gekregen.'' Janssen van Raay: ,,Laat ze maar bewijzen dat ik die declaratie heb gestuurd.'' De Nederlandse Vereniging van Banken was niet voor commentaar bereikbaar.

Janssen van Raay ontkent stellig dat hij zijn positie als volksvertegenwoordiger zou misbruiken. Zijn motivatie als Europarlementariër verklaart hij uit zijn ervaringen in een Japans concentratiekamp tussen 1942 en 1945. ,,Sindsdien heb ik mij altijd willen inzetten voor de vrede in Europa.''