Na euforie volgen twijfels rond Reliant

Financieel en sociaal een discutabel bedrijf. Dat dreigt na de eerste euforie het beeld te worden van het Amerikaanse Reliant dat twee weken geleden stroomproducent Una overnam.

,,Het zijn opmerkingen van een persoon die zover ik weet nog nooit in Texas is geweest.'' R. Steve Letbetter, president van Reliant Energy probeerde gisteren tijdens een inderhaast bijeengeroepen persconferentie de brand te blussen. Op gezag van een Amerikaanse mededingings- en nutssector-expert is in het AbvaKabo-blad Aaneen en in Het Financieele Dagblad een boekje open gedaan over het belabberde sociale imago van de Texaanse stroomproducent in de Verenigde Staten.

Nederland wordt in een hoog tempo geprivatiseerd, en voormalige nutsbedrijven in de kabel, het vervoer en in de energie worden overgenomen door buitenlandse bedrijven die al veel langer in een commerciële omgeving werken. De Amsterdams-Utrechtse Una is de eerste elektriciteitsproducent die wordt geprivatiseerd. Directeur P. Koppen de Neve van Una presenteerde twee weken geleden dan ook vol trots zijn nieuwe eigenaar Reliant Energy, een `prachtig bedrijf' met grootse plannen.

Na de euforie overheerst echter vooral onzekerheid over wat voor bedrijf de rol van provincie en gemeente als stoomproducent gaat overnemen. Net nu deze week de handtekeningen zijn gezet onder de verkoopovereenkomst van de Una, begint duidelijk te worden dat een goed beeld van de nieuwe partijen op de Nederlandse markt ontbreekt. De beschuldigingen over workers harassment en het knoeien met veiligheidsvoorschriften roepen vragen op over Reliant, terwijl het Texaanse bedrijf er ook financieel helemaal niet zo sterk zou voorstaan als in het Utrechtse hoofdkantoor van Una wordt beweerd.

Zeker is dat Reliant, een bedrijf dat in de Verenigde Staten een stroomcapaciteit van 18.000 megawatt genereert (heel Nederland is goed voor 14.500 MW), vorig jaar een verlies van 141,5 miljoen dollar geleden. Wat is er aan de hand? In 1995 verkocht Reliant haar belangen in kabeltelevisie aan het mediaconcern Time Warner en kreeg daarvoor onder meer betaald in aandelen. Financieel directeur Kurt Morgan van Reliant zegt desgevraagd dat het Reliant verboden was die aandelen snel te verkopen dus dat ervoor gekozen is een eventuele koersdaling af te dekken. De koers van Time Warner explodeerde, maar door de constructie kon Reliant niet profiteren. De gemiste winst kwam als verlies in de boeken.

Met enige zorg kijkt de Nederlandse stroomsector ook naar de solvabiliteit van de Amerikaanse nieuwkomers. Op 27 maart publiceerde credit-watcher Standard & Poors een alarmerend rapportje over Reliant. Onder het kopje financiële risico's staat dat de rentedekking van de onderneming 0,7 bedraagt. Met andere woorden: Reliant betaalt meer aan rente dan het bedrijf aan bedrijfsresultaat binnenkrijgt. Steve Letbetter reageert desgevraagd verbijsterd: ,,Als dat waar is, zijn we bankroet.'' Het blijkt niet waar. Analist Judith Weith van Standard & Poors in New York erkent dat de cijfers niet kloppen. Wel verwacht ze dat de rating van Reliant na de overname van Una voor 4,5 miljard gulden zal dalen: ,,Ze veranderen hun succesvolle strategie door op andere continenten te gaan investeren. Waarschijnlijk hebben ze daar aanvullende leningen voor nodig die voor een verhoogd risico zorgen.'' Reliant relativeert: ,,Zonder veel problemen kunnen we een aandelenemissie van anderhalf miljard dollar doen'', zegt Morgan. Dat zal ook zeker worden overwogen als Reliant ,,in Nederland of elders in Europa meer acquisities doet''. In Nederland staat ook de Zuid-Hollandse stroomproducent EZH nog in de etalage na een mislukte vrijae met Shell. Gisteren bevestigde directeur Verwer van EZH dat Reliant ook hier een kandidaat-koper is. Over de beschuldigingen dat Reliant slecht omgaat met werknemers en veiligheidseisen, bleef het bedrijf gisteren een stuk vager. Letbetter sprak van ,,halve waarheden en bijna waarheden''. Reliant gaf toe een fine te hebben betaald van 2,3 mijoen dollar. ,,Maar er is geen fabriek die dat niet heeft betaald.''