Montenegro

MONTENEGRO voelt zich het kind van de rekening van de NAVO-bombardementen. Enerzijds is de Montenegrijnse president Milo Djukanovic nu al jaren de belangrijkste en misschien wel de enige hoorbare criticus van de Joegoslavische president Miloševic. Anderzijds bevinden zich in zijn land bases van de federale Joegoslavische strijdkrachten, die voor de NAVO vijandelijke doelen zijn. Deze strijdkrachten opereren zonder zeggenschap van de Montenegrijnse autoriteiten. En dus ziet Djukanovic hoe de NAVO zijn land bombardeert en Montenegrijnse levens in gevaar brengt, ondanks zijn voortdurend fulmineren tegen Miloševic.

Het precaire evenwicht tussen voor- en tegenstanders van Miloševic in Montenegro raakt door de bombardementen verstoord. Voordat de NAVO-luchtacties begonnen, werd Djukanovic in zijn pro-Westerse beleid gesteund door naar schatting de helft van de bevolking. Miloševic en zijn Montenegrijnse zetbaas Momir Bulatovic – de vorige president van Montenegro, nu premier van Joegoslavië – genoten de steun van ongeveer 30 procent. Het is voor Djukanovic' volgelingen moeilijk te begrijpen waarom ze worden gebombardeerd terwijl ze de NAVO steunen. Geen wonder dat de steun voor Djukanovic in het land snel afkalft – met alle gevaren van een staatsgreep vandien.

De Montenegrijnen voelen zich traditioneel sterk verwant met de Serviërs. Volgens de oude mythe werd Montenegro gesticht door een aantal Servische ridders die in 1389 de Slag op het Merelveld in Kosovo tegen de Turken hadden overleefd en in de Zwarte Bergen een nieuw land stichtten.

In 1991, toen het oude Joegoslavië uiteenviel, was Montenegro de enige deelrepubliek die verkoos zich niet onafhankelijk te verklaren. Maar de afgelopen jaren is de scepsis over het beleid van Belgrado voortdurend toegenomen tot een punt waarop de man die deze scepsis het best verwoordde, Djukanovic, en Miloševic niet meer met elkaar spraken of dat alleen via omwegen deden. Djukanovic is door de Servische media openlijk voor verrader uitgemaakt. Omgekeerd wordt Miloševic in Montenegro bestempeld als een autistische tiran en een autocraat. Het Joegoslavische ministerie van Defensie eiste vorige week dat het parlement van Montenegro de immuniteit van Djukanovic' vice-premier Kilibarda opheft, zodat hij juridisch kan worden vervolgd wegens zijn kritiek op het beleid van Belgrado.

Kilibarda's reactie geeft de Montenegrijnse opstelling weer: ,,U kunt me in staat van beschuldiging stellen, heren. Toe maar, dien Slobodan Miloševic, noem de NAVO agressor, sta maar op tegen de hele wereld, zend uw zoons met liederen naar Kosovo en haal ze in doodkisten met gejammer terug. Doe uw werk! Maar ik hoop dat Montenegro genoeg kracht en politieke wijsheid heeft om deze nonsens te vergeten en deel te worden van Europa en de wereld.''