VN-commissie: verarmd Irak moet meer olie exporteren

Sinds de Golfoorlog van 1991 is Irak van ,,betrekkelijke welvaart tot massale armoede'' vervallen. Tot die conclusie is een commissie van vier hoge VN-functionarissen gekomen die zich in opdracht van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties over de humanitaire situatie in Irak heeft gebogen.

,,De ernst van de humanitaire situatie van het Iraakse volk is onbetwistbaar en kan niet worden overdreven'', aldus de commissie. De kindersterfte is de hoogste in de wereld, en slechts 41 procent van de bevolking heeft regelmatig toegang tot schoon water. Volgens de commissie kan het huidige olie-voor-voedselprogramma tussen Irak en de VN daaraan onvoldoende veranderen, al wijst zij erop dat Irak zelf in voor een deel van de problemen verantwoordelijk is, in het bijzonder bij de distributie van medicijnen. De commissie roept niet op tot intrekking van het olie-embargo dat sinds de zomer van 1990 van kracht is. Maar zij vindt wel dat de limiet op de olie-export in het olie-voor-voedselprogramma (op dit moment mag Irak elke zes maanden voor maximaal 5,2 miljard dollar olie exporteren om voedsel en medicijnen te kopen) moet worden opgeheven. In dit kader adviseert zij om buitenlandse bedrijven toe te staan in de Iraakse olie-industrie te investeren, zodat Irak meer olie kan exporteren. Wat dit betreft meldde het blad Middle East Economic Survey maandag dat de VN en Bagdad vorige week al hebben gesproken over de mogelijkheid internationale olieconcerns weer tot Irak toe te laten.

De commissie is een van drie die de Veiligheidsraad heeft gevormd in een poging een basis te vinden voor verder beleid ten aanzien van Irak na de vierdaagse Amerikaans-Britse luchtaanvallen van half december. Sindsdien weet de Veiligheidsraad niet goed wat hij verder aanmoet met Irak, dat alle banden met de VN-ontwapeningscommissie UNSCOM heeft verbroken.

De 20 leden tellende en evenals de Veiligheidsraad zelf verdeelde commissie die de toestand op ontwapeningsgebied heeft bekeken, rapporteerde maandag dat een ,,gerenoveerd'' UNSCOM naar Irak terug zou moeten. Zij liet zich er echter niet over uit hoe Irak kan worden overreed de wapeninspecteurs weer toe te laten. De derde commissie boog zich over het lot van honderden Koeweiti's en anderen die tijdens de Iraakse bezetting van Koeweit in 1990-'91 werden gevangen genomen. (Reuters, AP)