Analoge tranen

Het gaat langzaam, maar ontegenzeggelijk begint analoge satelliet-televisie terrein te verliezen aan de digitale. Voorbij is straks de gezellige tijd van de zwarte of witte spikes, gerekte stoorstreepjes in het beeld, teken van gebrekkige satellietontvangst, maar nog altijd met ontvangst. Een digitale ontvanger heeft wel of niet voldoende informatie om de eentjes en nulletjes in beeld of geluid om te zetten. Niks geen slechte ontvangst: simpelweg géén of wel ontvangst en dan altijd dat wat gladde, een tikje vage plaatje, anders dan wat we tot nu toe van televisie gewend waren.

Het is net als bij de vervanging van de grammofoonplaat door de cd, of van het gas- door het elektrisch licht – de voordelen van het nieuwe systeem zijn onmiskenbaar, maar desondanks treur je toch een beetje om het vertrouwde. Bij een analoge ontvangst kon je nog eens het dak op om iets bij te stellen, digitaal luistert dat allemaal zeer nauw. En je kon de hemel afspeuren op zoek naar niet voor jou bestemde signalen. Dat laatste kan digitaal nog wel, maar dan zul je toch eerst moeten weten dat er op een bepaalde frequentie mogelijk iets te vinden is – de software van digitale ontvangers is niet afgestemd op scannen.

Een belangrijk voordeel van analoge satellietontvangst blijft natuurlijk dat het voor de gebruiker veel goedkoper is. Voor 400 gulden kom je analoog al een heel eind. De eenvoudigste digitale ontvangstset kost toch op zijn minst duizend gulden meer.

Maar de tijd van analoge ontvangst lijkt voorbij omdat digitale satellietverspreiding veel goedkoper is voor de aanbieders van radio en televisie. Eerder al is hier gemeld dat de Wereldomroep aan het eind van de zomer ophoudt met de analoge verspreiding van de televisiezender BVN (via HotBird 13 graden oost, 11.283 v.) om alleen digitaal (Astra 19,2 graden oost, 12.574 h.) door te gaan. De reden is duidelijk: een analoog tv-kanaal neemt op de satelliet evenveel ruimte in als acht of meer digitale. En de jaarlijkse huurprijs van een transponder, zo'n zendkanaal op de satelliet, wordt nog altijd in miljoenen guldens uitgedrukt.

Naar onlangs is meegedeeld gaat ook de nieuwszender Euronews in de loop van 1999 het analoge tijdperk (op HotBird 11.585 v) vaarwel zeggen. Nu al is de Europese nieuwszender – tegenwoordig in handen van het Britse ITN – digitaal te zien op HotBird (12.597 v.), compleet met geluid in Frans, Engels, Duits, Spaans, Arabisch, Grieks en Italiaans.

Overigens is het jammer dat sommige televisiezenders die nu analoog ongecodeerd en gratis te zien zijn, de overstap naar digitaal te baat nemen voor codering en opname in betaalpaketten waarop je in Nederland (nog altijd) geen abonnement kunt nemen. Dat geldt bijvoorbeeld voor de beurszender CNBC, die het digitale signaal (afkomstig uit een Spaans boeket) versleutelde en nu alleen overdag analoog te bekijken valt op Astra (10.729 V.).

Ook voor de toekomstige vrije zichtbaarheid van de nieuwszender BBC World (nu analoog via HotBird 11.114 v.) valt in het digitale tijdperk te vrezen – de zender is tot nu toe digitaal alleen versleuteld opgedoken. En het is wel opvallend dat CNN – waarvan de internationale versie via Astra 19,2 oost zowel analoog (11.627 v.) als digitaal (12.168 v.) ongehinderd te zien is – voor zijn thans in Spanje opgedoken nationale versie CNN+ – een samenwerking met Canal+ – de codering opzoekt.

De overgang van analoog naar digitaal op de satelliet is ook een afscheid van de gedachte dat je met televisie geld kon verdienen door het signaal gratis aan zoveel mogelijk mensen ter beschikking te stellen. Dat zullen, naar het lijkt, in de nabije toekomst bijna nog alleen publieke omroepen doen.