Zaak-Bouterse

`Bouterse kan straks victorie kraaien', vreest dr. Kaptein en hij noemt (NRC Handelsblad, 22 maart) de strafzaak tegen Bouterse niets anders dan buitenlandse politiek met andere middelen. Misschien krijgt hij in zijn verwachting van de uitkomst gelijk. De tijd zal het leren.

Veel belangrijker lijkt mij echter de redenering waarom, volgens Kaptein, het OM zou hebben moeten afzien van vervolging. Hij vindt het zonde van de arbeidsinspanning en het geld, die met het onderzoek en de vervolging gemoeid zijn. Hij baseert zich daarbij op het opportuniteitsbeginsel in het strafrecht dat zegt dat strafvervolging kan uitblijven als het algemeen belang daarmee wordt gediend. Zijn definitie van dat algemeen belang is echter wel uiterst beperkt, nl. dat: ,,alleen [kan] worden vergolden wat als zodanig misdadig is (moord, verkrachting en dergelijke delicten). Verdovende middelen zijn misschien ongewenst maar kunnen moeilijk als inherent crimineel worden bestempeld. Wettelijk verboden zijn zij wél, maar er is bij de wet zoveel verboden waaraan justitie terecht niets doet.'' Hier wordt, in enkele zinnen, een wereld opengelegd waar ik van schrik.

In de eerste plaats: misschien is in sommige kringen intussen aanvaard dat verdovende middelen hoogstens `misschien ongewenst' zijn. Het verdienen van goud geld met de grootscheepse handel in cocaïne e.d. mag bij mijn weten toch wel als `inherent crimineel' worden beschouwd.

In de tweede plaats: jaar in, jaar uit bereiken grote aantallen wetten en andere regelgeving het staatsblad. Voor zover die ge- en verboden bevatten, zijn ze allemaal voorzien van een strafbepaling voor wie zich niet aan de regels houdt. Waarom eigenlijk, als alleen maar vervolgd zou moeten worden wat `inherent crimineel' is?

Een voorbeeld: in de bebouwde kom met 80 km per uur door het rode licht rijden is weliswaar strafbaar verklaard, maar waarom zou je je druk maken over opsporing en vervolging? Het gebeurt dan ook regelmatig. Het is, volgens de maatstaven van Kaptein, vast alleen maar `als zodanig misdadig' (want moord) wanneer toevallig al een moeder met een kind op de fiets het kruispunt probeerde over te steken.

Of hebben strafbepalingen en de handhaving daarvan ook nog iets te maken met de algemene preventie? En met het besef dat een ordelijke samenleving niet kan bestaan wanneer regels er alleen maar zijn voor de sukkels die er zich uit vrije wil aan houden?