`Politieke' missie van IMF-topman in Moskou

Ondanks eerdere zware kritiek gaat het IMF opnieuw geld lenen aan Rusland. Wanneer en onder welke voorwaarden is nog niet duidelijk. Wel dat de IMF-injectie de Russische woede over de NAVO- aanvallen op Belgrado moet verzachten.

Waarschijnlijk was het de spannendste missie in zijn hele carrière, het lange weekend Moskou van Michel Camdessus. Het was zeker de meest politieke, al ontkende de Fransman bij hoog en laag dat zijn bezoek te maken had met het bombardement op Ruslands bondgenoot Joegoslavië. ,,De kwestie Kosovo en de besprekingen over nieuwe kredieten staan absoluut los van elkaar', sprak de IMF-topman geprikkeld.

Zondagavond dineerde hij echter met de patriarch van alle Russen, Aleksej II, die bijna dagelijks in zijn preken de NAVO vervloekt voor genocide op het orthodoxe Servische broedervolk. Zou Camdessus hem hebben onderwezen in effectieve belastinginning, de noodzaak om twee procent extra te bezuinigen en de ideale hoogte van de BTW-tarieven?

Het etentje van de IMF-baas met de patriarch terwijl een gemaskerde man verderop in de stad een granaat probeerde af te vuren op de Amerikaanse ambassade lijkt een scene uit een thriller van Frederick Forsyth: hier probeert een man namens het hele Westen te voorkomen dat Rusland wegzakt in de nationaal-communistische afgrond.

,,Camdessus vliegt van ontbijt naar lunch naar diner'', merkte het zakenblad Kommersant op. In krap 72 uur ontmoette hij vice-premier Yoeri Masljoekov (de communist die Ruslands economie uit het slop moet halen), Viktor Gerasjtsjenko (communist en directeur van de Centrale Bank), Gennady Seleznjov (communistische Doema-voorzitter), Gennady Zjoeganov (leider van de Communistische Partij Rusland), ministers en captains of industry, hij telefoneerde met president Boris Jeltsin en voerde taaie onderhandelingen met het vroegere spionnenhoofd Jevgeni Primakov.

Na drieëneenhalf uur vergaderen, twee uur langer dan gepland, sprak premier Primakov het verlossende woord: de noodlijdende Russische economie wordt weer aan het IMF-infuus gelegd. Het land krijgt een tranquilizer van enkele miljarden. De details moeten nog worden uitgewerkt, en het IMF-bestuur moet eind april nog zijn fiat geven, maar nu al is duidelijk dat deze lening niet het traditionele ,,bittere IMF-medicijn' is: de enige voorwaarde is de belofte van Primakov om twee procent extra te bezuinigen, volgens The Moscow Times ,,iets waar Rusland allang in had toegestemd'. Verdwenen is de kritiek van Camdessus en de talrijke eerdere IMF-delegaties die Ruslands begroting met een Zwisterse gatenkaas vergeleken.

De Russische media begrijpen wat er aan de hand is: ,,Koek voor Rusland, de knoet voor Servië'', kopt de Novije Izvestija vanmorgen. De IMF-deal is in een stroomversnelling gekomen, omdat het Westen Rusland nodig heeft om Milosevic tot de orde te roepen. De krant Segodnja wist maandag al dat het IMF over de brug zou komen: Camdessus gekomen om Rusland met dollars te bombarderen.

De meest arrogante houding was die van communistenleider Gennady Zjoeganov die Camdessus had gedreigd met het einde van de markteconomie in Rusland als het IMF de hand op de knip zou houden. ,,Dan zullen we de economische koers fundamenteel moeten verleggen.' Over eventuele voorwaarden voor nieuwe kredieten was hij onvermurwbaar: ,,Als u de positie van het kabinet en de Doema niet aanstaat, wees dan voorbereid op de komst van een militair-criminele regering in de toekomst.''

Zjoeganov wees erop dat het IMF toch wel zou betalen, aangezien het een ,,vestzak broekzak'' transactie betrof, die het IMF harder nodig had dan Rusland. Het is inderdaad niet de bedoeling dat het krediet in Moskou belandt die les heeft het IMF vorige zomer hardhandig geleerd toen een tranche van 4,2 miljard dollar er in twee weken doorgejast werd, zonder het beoogde resultaat (een stabiele roebel). De IMF-lening mits goedgekeurd het bestuur is niettemin een enorme overwinning voor de regering-Primakov, die dit jaar 17,5 miljard dollar aan schuldverplichtingen moet nakomen. Daarvan is slechts 9,5 miljard begroot. Het meest urgent is de terugbetaling van 4,8 miljard dollar aan het IMF zelf, in mei. De verwachting is dat dat ook de hoogte van de nieuwe lening is, waarmee de oude schuld gesaneerd zou zijn. Deze op het oog boekhoudkundige truc voorkomt dat Rusland op de lijst van wanbetalers belandt, zoals Somalië, en maakt de weg vrij voor deals met de Club van Parijs van crediteurenlanden en die van Londen (over met name bankschulden). Dat alles moet de kou uit de lucht halen tussen de Russen en hun Westerse schuldeisers. ,,Het politiek beladen bezoek van Camdessus had tot doel tenminste een deur naar Moskou open te houden', zo schrijft de Moskovski Komsomolets.