IRA wijst graven aan `om onrecht recht te zetten'

Het verboden Ierse Republikeinse Leger (IRA) heeft gisteren laten weten waar negen mensen zijn begraven die het in de jaren zeventig heeft vermoord.

De IRA-leiding verontschuldigde zich in een verklaring voor de ,,langdurige pijn'' die zij de nabestaanden heeft bezorgd door twintig jaar te wachten met het aanwijzen van de graven. Met de identificatie is ,,een onrecht gecorrigeerd'', aldus Sinn Féin-leider Gerry Adams, die deel heeft uitgemaakt van de IRA-top.

De bekendmaking komt op het moment dat de Noord-Ierse partijen onder internationale druk een oplossing zoeken voor de aanhoudende impasse over ontwapening door paramilitairen. De protestantse Noord-Ierse premier David Trimble, weigert met Sinn Féin in de nieuwe `regering' zitting te nemen zolang de IRA geen begin maakt met ontwapening. Volgens Sinn Féin is ontwapening geen voorwaarde om de regering haar werk te laten beginnen.

De Britse en Ierse premiers, Tony Blair en Bertie Ahern, zijn sinds gisteren in Noord-Ierland om de partijen te bewegen hun loopgraven te verlaten vóór vrijdag 2 april, als het Goede Vrijdag-akkoord één jaar oud is. De Britse minister voor Noord-Ierland, Mo Mowlam, heeft 2 april formeel als deadline gesteld voor de overdracht van bevoegdheden van het Britse parlement in Westminster aan de nieuwe Noord-Ierse regering.

De Amerikaanse oud-senator en vredesonderhandelaar George Mitchell bood zondag opnieuw zijn diensten aan. Mitchell noemde ,,totale ontwapening'' ,,een essentiële voorwaarde'' voor vrede, maar hij gaf tegelijkertijd toe dat de tekst van het akkoord doelbewust vaag is, omdat de partijen het anders niet zouden hebben getekend.

Trimble beschouwt de aanhoudende weigering te ontwapenen als bewijs van kwade trouw van Sinn Féin en de IRA. Hij staat onder grote politieke druk om geen concessies te doen en heeft gespeculeerd op zijn aftreden. De republikeinen zouden het inleveren van wapens en springstof als `overgave' beschouwen.

Hoeveel water de partijen bereid zijn in de wijn te doen, is onvoorspelbaar. Een mogelijkheid is dat de IRA zijn jaarlijkse paasboodschap zal gebruiken om het begin van een opening te maken. Die zou ertoe kunnen leiden dat Blair en Ahern Trimble onder druk zetten ook een concessie te doen. Een ander scenario is dat de regering inclusief Sinn Féin begint in een soort `proefperiode', dus zonder formele bevoegdheden. In die periode zou de IRA een begin moeten maken met ontwapening.