Het blijft nog onrustig op de uitzendmarkt

De overname van Content door het Belgische Creyf's past in bredere ontwikkelingen op een uitzendmarkt die volwassen wordt. Schaalvergroting en verscherpte concurrentie zijn er aan de orde van de dag, maar ook marktsegmentatie en aandacht voor lucratieve niches.

Ook in de uitzendbranche let iedereen nu op iedereen en woedt de overnamekoorts als nooit tevoren. Gisteren was het weer raak toen de middelgrote Belgische speler Creyf's de langdurig sukkelende Nederlandse middengewicht Content `vriendschappelijk' opslokte.

Tot voor kort achtte de stormachtig en op eigen kracht gegroeide uitzendreus Randstad overnames ver beneden z'n stand. Maar vorig jaar ging de Diemense groep scherp door de bocht met de overname van de Amerikaanse uitzender Strategix voor 1,7 miljard gulden. Eerder dit jaar bond Randstad-voorman Hans Zwarts het Duitse Time Power aan zijn zegekar en vrijwel niemand gelooft dat het bij die acquisitie zal blijven.

Nederlands tweede uitzendconcern Vedior streeft dezer dagen eveneens koortsachtig naar marktvergroting door overname. De onderneming onderhandelt al enige tijd met Start over een samengaan. Vedior speurt ook naar koopjes in Amerika. ,,Wij zijn de ontwikkelingen op die markt nadrukkelijk aan het bekijken'', liet topman G. Smits eerder deze maand tijdens de presentatie van de jaarcijfers weten. Zelfs de kleine nichespeler Unique, die zich richt op specialismen als informatie- en communicatietechnologie, struint naar verluidt de ontluikende Duitse markt af. Al werd nog geen geschikte partner gevonden.

De overnamehausse annex concentratietendens in uitzendland heeft duidelijke oorzaken. De uitzendmarkt raakt volwassen en autonome jaarlijkse groeicijfers van tientallen procenten zijn nauwelijks meer haalbaar. Vedior zei eerder deze maand te verwachten dat de groei van de uitzendmarkt als geheel de komende jaren kan halveren tot zo'n 10 procent. Wat in een doorsnee-sector van bedrijvigheid nog steeds als een respectabele groei zou gelden, maar in het uitzendwezen dwingt tot bezinning en grondige ingrepen.

Feit is dat de wat teruglopende groei de prijsconcurrentie stimuleert. Vooral de twee grootste uitzenders op de wereld – het Amerikaanse Manpower en het Zwitsers-Franse Adecco die beiden ruim twee keer zoveel omzet genereren als de Nederlandse reus Randstad – mikken steeds meer op het afsluiten van megacontracten met overheden en grote concerns waarbij tienduizenden uitzendkrachten betrokken zijn. Wat ze in staat stelt lagere prijzen te berekenen. Zo bestaat Manpowers omzet in Frankrijk al voor 40 procent uit zulke megacontracten.

Dat dwingt runner-ups als Randstad en Vedior allereerst tot het verwerven van voldoende kritische massa in de landen waar ze werken. En dat gaat steeds meer door acquisities. In landen en sectoren waar dat niet mogelijk blijkt, moeten ze het meer zoeken in marktsegmentatie en het ontwikkelen van kleinere nichemarkten waar hogere tarieven kunnen worden berekend. Beide ontwikkelingen zijn al volop aan de gang.

Er wordt zelfs al gezinspeeld op een toekomstig samengaan van Manpower en Randstad, de nummers één en drie van de wereld. Bestuursvoorzitter Mitchell Fromstein van Manpower liet zich meer dan eens lovend uit over de nederlandse concurrent. Randstad is met respectievelijk 40 en 27 procent marktleider in Nederland en België, terwijl Manpower hoger te paard zit in landen als Frankrijk en de Verenigde Staten.

Kleine Nederlandse uitzenders als Unique en Brunel richten zich op gespecialiseerde en lucratieve nichemarkten en zullen dat zeker blijven doen. Een van de problemen van een middelgroot uitzendbureau als Content was juist dat het bekneld dreigde te raken tussen de wal van de bulk en het schip van de niche. Dat gevaar lijkt nu door de overname van Content door Creyf's voorlopig bezworen. Bovendien toonde de nieuwe bestuursvoorzitter Van Hemele van Creyf's-Content zich gisteren een fervent voorstander van verdere marktsegmentatie en ontwikkeling van lucratieve niches.

De globale uitzendsector hoeft zich ondanks de huidige groeistuipen overigens niet te veel zorgen te maken, oordelen analisten. ,,Sinds 1986 beliep de jaarlijkse groei gemiddeld 14 procent in de VS, 11 procent in Nederland en 10 procent in Frankrijk'', zegt Robert Claassen van ABN-Amro. ,,Wij geloven dat de groeiperspectieven op de langere termijn gunstig blijven en we voorzien een jaarlijkse groei van 12 procent in Europa en van 9 procent in de VS.''

ING-Barings toonde zich afgelopen november in een rapport over de uitzendmarkt niet minder optimistisch. De bank voorziet de komende jaren een groei van zo'n 14 procent en wijst erop dat flexibel werk door globalisering, concurrentie en technologische vooruitgang aan populariteit wint.