Leger Israel veiliger voor vrouwen

Het Israelische Hooggerechtshof maakte vorige week een eind aan de carrière van een beroepsofficier die een vrouwelijke ondergeschikte had verleid. Volgens sociologen is het leger nu veiliger voor vrouwen geworden.

Beroepsofficieren die vrouwelijke soldaten onder hun bevel verkrachten of zelfs verleiden, kunnen als dat uitkomt hun militaire carrière vaarwel zeggen. Zoals in vele principiële zaken in de Israelische samenleving heeft het Hooggerechtshof in Jeruzalem vorige week de rechten van een vrouwelijke soldaat laten prevaleren boven die van Tsahal, het Israelische leger.

Met steun van minister van Defensie Moshe Arens stond het opperbevel erop om een briljante kolonel in weerwil van diens seksuele strafblad tot brigade-generaal te bevorderen. In 1996 besloot een militaire rechtbank de kolonel, Nir Galili, wegens een verhouding met zijn dienstplichtige persoonlijke assistente drie jaar niet in aanmerking te laten komen voor promotie. Na het verstrijken van die termijn kon de kolonel verwachten het bevel te krijgen over een grote militaire eenheid. De chef staf, luitenant-generaal Shaul Mofaz, wilde hem om puur militaire redenen op die belangrijke positie hebben.

Enkele jaren geleden zou dat voldoende geweest zijn om de droom van de kolonel in vervulling te laten gaan. Maar de vrouwelijke soldaat die zich aan de persoonlijke wil van de kolonel had onderworpen, ontstak in woede toen ze vernam dat deze een glanzende militaire carrière tegemoet ging. Op grond van een betrekkelijk nieuwe wet, die vrouwen en ook vrouwelijke soldaten in bescherming neemt tegen seksuele intimidatie, richtte zij zich tot het Hooggerechtshof met het verzoek de bevordering van kolonel Galili te verhinderen. Het Hof stelde de vrouwelijke soldaat in het gelijk. ,,Een slag voor het leger'', werd gezegd en geschreven. De vrouwelijke militair, wier identiteit geheim is gebleven, zei in enkele tv-vraaggesprekken, waarin zij onherkenbaar verscheen, blij te zijn met de rechterlijke beslissing. ,,Ik wilde niet dat kolonel Galili uit het leger zou worden gegooid maar zijn promotie ging me te ver'', zei ze.

Kolonel Galili verscheen op de rechtszittingen met zijn vrouw om de indruk te wekken dat het tussen hen weer koek en ei was. De echtgenote tilde er niet zo zwaar aan dat haar man een verhouding met zijn ondergeschikte had gehad. Ze kon hem in de ogen kijken omdat het meisje de beschuldiging van aanranding had ingetrokken, hoewel zij erbij was gebleven dat er sprake van intimidatie was geweest.

Sociologen zijn van mening dat het leger sedert de uitspraak van het Hooggerechtshof een veiliger plaats voor vrouwelijke soldaten is geworden. Officieren van hoog tot laag zullen zich wel tweemaal bedenken alvorens een verhouding af te dwingen of aan te gaan met een dienstplichtig meisje. In het niet eens zo verre verleden was dat wel anders. Seksuele schandalen in het leger werden binnenkamers gehouden en vrouwen in het leger waren zonder duidelijke gerechtelijke bescherming betrekkelijk weerloos tegen officieren die van avontuurtjes hielden. Moshe Dayan, de legendarische, eenogige chef staf tijdens de oorlog in 1967 en nadien minister van Defensie, stond bekend als een gerenommeerde rokkenjager in het leger. In die dagen was het leger een onaantastbaar, op handen gedragen instituut. Welk meisje in uniform zou het in haar hoofd halen een oorlogsheld in opspraak te brengen? ,,Er heerst een seksuele atmosfeer in het leger'', merkte een socioloog in een vraaggesprek met een krant op. ,,Veel knappe mannen in uniform zijn op het toppunt van hun seksualiteit, veel knappe jonge meisjes komen dan tot bloei. Er zit beslist seks in de lucht.''

De rabbijnen wist dat allang. De orthodoxe partijen slaagden erin, dankzij hun politieke invloed, dienstplichtige religieuze meisjes langs wettelijke weg buiten het ,,verderfelijke leger'' te houden. Het vrome meisje hoefde slechts voor de recrutencommissie te zeggen dat ze om godsdienstige redenen wilde worden vrijgesteld van de dienstplicht om de sensuele wereld in de kazernes te ontlopen.

Toen het leger glans verloor, raakten de officieren wat van hun magische aantrekkingskracht kwijt. Tussen Israels zware militaire tegenslagen sedert 1973 en de toenemende bescherming van het zwakke geslacht in Tsahal is een aanwijsbaar verband. Naarmate de kritiek op het leger vanuit de maatschappij toenam, zijn de strijdkrachten transparanter geworden. Als spiegelbeeld van de Israelische samenleving heeft ook het feminisme er zijn weg gevonden. De Israelische vrouw anno 1999 is volgens de seculiere wet geëmancipeerd - wat overigens niet kan worden gezegd van haar civiele status. In het geval van scheiding, huwelijk etcetera moet de vrouw zich onderwerpen aan de halacha, de joodse religieuze traditie. Zolang godsdienst en staat in Israel niet van elkaar zijn gescheiden is de positie van de vrouw in verschillende opzichten dus nog zeer kwetsbaar. In het leger daarentegen is de vrouw als baas van haar lichaam aan de winnende hand.