Kamer wil meer weten over deals KPN in Indonesië

Een meerderheid in de Tweede Kamer eist van staatssecretaris M. de Vries opheldering over mogelijke betaling door KPN van smeergeld in Indonesië. Volgens het televisieprogramma Netwerk heeft KPN zich schuldig gemaakt aan omkoping bij de verwerving van belangen in twee Indonesische telecommunicatiebedrijven. KPN ontkent de beschuldigingen.

KPN verwierf in 1996 voor 300 miljoen dollar een belang van ruim 17 procent in het Indonesische mobiele telecombedrijf Telkomsel. Volgens Netwerk is bij die transactie smeergeld betaald via een financiële constructie ten gunste van S. Djody, een contactpersoon tussen toenmalig president Soeharto en het bedrijfsleven. Volgens anonieme bronnen heeft KPN Djody op aandringen van de toenmalige minister van telecommunicatie J. Ave geholpen aan een aandelenpakket van vijf procent in Telkomsel. De participatie zou zijn verworven door het bedrijf Setdco waarvan Djody eigenaar is.

In het jaarverslag van 1997 meldt KPN dat het een bank het recht heeft toegekend vijf procent van de aandelen Telkomsel te verkopen voor 91 dollar per stuk plus gemaakte kosten. Met deze zogeheten put-optie dekt de bank het risico af op de lening die een niet nader genoemde aandeelhouder (Setdco volgens Netwerk) heeft afgesloten om een pakket van vijf procent aandelen Telkomsel te financieren. Dit risico ter waarde van zo'n 200 miljoen gulden ligt bij KPN. Dankzij bovengenoemde constructie had Setdco de kans een grote waardestijging op de aandelen Telkomsel te incasseren terwijl het risico van een waardedaling bij KPN was afgedekt. KPN stelt dat de mogelijke verwerving van vijf procent extra in Telkomsel voor het bedrijf een opportunity is en dat de verwachting bestond dat de aandelen in waarde zouden stijgen. KPN heeft zich echter verplicht tenminste 91 dollar te betalen, tenzij de beurskoers hoger zou zijn gestegen. De feitelijke garantie die KPN daarmee voor de banklening van Setdco had afgegeven bestond al in 1996, maar is in het jaarverslag van dat jaar niet gemeld.

In 1993 verwierf KPN een belang van 30 procent in Bakrie Electronics Company (BEC), een dochter van het Indonesische conglomeraat Bakrie. Dit telecommunicatiebedrijf zou via draadloze verbindingen telefoonaansluitingen moeten gaan realiseren. KPN betaalde voor het belang in Bakrie 90 miljoen dollar. In Netwerk beschuldigen anonieme bronnen het bedrijf ervan dat van deze betaling tenminste 13,5 miljoen dollar is doorgesluisd naar ,,politiek invloedrijke personen'' rond Soeharto. Dat zou zijn gebeurd via rekeningen van Bakrie-dochters in Hong Kong. KPN ontkent ook deze beschuldigingen.

Netwerk toonde gisteren een rapport waarin accountant Coopers & Lybrand vraagtekens plaatst bij de echtheid van diensten die de Bakrie-dochters geleverd hebben. De accountant concludeert dat KPN betalingen niet kan verantwoorden omdat afschriften daarvan verloren zijn gegaan of niet bestaan. De KPN-investering in Bakrie is in 1997 volledig afgeschreven.

Een Kamermeerderheid van PvdA, CDA en Groen Links eist van staatssecretaris M. de Vries (telecommunicatie) een oordeel over de betalingen aan Bakrie-dochters in Hong Kong en de garantstelling ten behoeve van Setdco.

In januari van dit jaar is KPN beschuldigd van omkoping in Tsjechië. Staatssecretaris M. de Vries verklaarde kort daarop in een interview met deze krant zich niet te kunnen voorstellen dat KPN zich schuldig zou hebben gemaakt aan omkoping.