Stanley Kubrick

,,Heeerrrre'sss Jooohnnny!'' Twee van de bekendste citaten uit de filmgeschiedenis staan vanavond als accolades om de televisieprogrammering van de BBC. Zo beroemd zijn ze, dat het goed is ze weer eens in hun oorspronkelijke context te zien. En niet alleen daarom. Beiden zijn afkomstig uit het oeuvre van de onlangs overleden Stanley Kubrick, wiens films stuk voor stuk hoogtepunten uit de filmgeschiedenis zijn.

Gangen, nog meer gangen, kelders en keukens en weer die eindeloze, hypnotiserende corridors vormen het decor van de horrorfilm The Shining (1980), waarin hoofdrolspeler Jack Nicholson zijn krankzinnige Johnny Carson-personificatie doet. Zoals gebruikelijk bij een Kubrick-film was het hele project omgeven door geheimzinnigheid. Buitenstaanders werden van de set geweerd en totdat de film was voltooid, was het niemand toegestaan met de pers te praten. Daarom is de documentaire die Vivian Kubrick maakte over de productie van haar vaders elfde film uniek. Hij bevat zeldzaam (bewegend) materiaal van de regisseur, en belangrijker: van de regisseur aan het werk. Kubrick, die erom bekend stond elk shot beter te willen maken dan alles wat er ooit gefilmd was, vergde het uiterste van zijn cast, die naast Nicholson nog bestond uit Shelley Duvall als zijn voortdurend op de rand van een zenuwinzinking balancerende echtgenote. Met name Duvall had het zwaar te verduren: ,,Shelley, that's not it. How long do we have to wait for you to get it right?''

Behalve als een tirannieke perfectionist leren we Kubrick kennen vol onverwachte humor. Over het productieproces van The Shining zei hij ooit: ,,Als een verhaal mij zozeer interesseert dat ik er twee of drie jaar mee bezig kan zijn om er een film van te maken, dan neem ik aan dat het anderen ook zal interesseren.''

Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Learned to Love the Bomb (1963) levert het andere citaat: ,,Mein Führer – I can walk.'' Jack Nicholson en Peter Sellers (in drie-dubbelrol in Dr. Strangelove) strijden vanavond om een proeve in bezetenheid.

The Making of The Shining (Vivian Kubrick, GB, 1980), zaterdag, BBC2, 22.55-23.35u. Aansluitend tot 1.10u. Dr. Strangelove.