Staatsbezoek

Op 10 maart was Wei Jingsheng op de Leidse Universiteit om een aantal vragen over China en mensenrechten te beantwoorden (NRC Handelsblad, 11 maart). Zijn boodschap kwam neer op: geen staatsbezoeken aan China, geen handel met het land en zo snel mogelijke invoering van democratie en mensenrechten.

Er zouden geen staatsbezoeken moeten plaatsvinden, omdat dat een aanmoediging zou zijn voor het voortzetten van het huidige beleid. Als dat werkelijk zo is, moeten er vooral meer bezoeken van buitenlandse staatshoofden plaatsvinden, want Chinese burgers kennen op dit moment meer politieke, sociale en economische vrijheden dan ooit. Op dorpsniveau worden bijvoorbeeld democratische verkiezingen gehouden. Toen vorig jaar conservatieve wetgevers overspel wilden verbieden, protesteerde het volk zo hevig dat de ontwerptekst in de ijskast werd gezet. En deze maand is tijdens het Nationaal Volkscongres het private ondernemerschap juridisch beschermd gemaakt.

Wanneer het Westen geen handel zou drijven met China, zou vrijwel alle common ground waarop China is te beïnvloeden tot een stabiele macht, verdwijnen. Hoe zou China zonder handel op grootschalige wijze in contact kunnen komen met andere culturen en denkwijzen?

Wat betreft de invoering van democratie en mensen rechten heeft premier Zhu Rongji in zijn persconferentie na de afsluiting van de laatste zitting van het Volkscongres duidelijk gemaakt dat dat hem echt ter harte gaat. Hij heeft laten weten dat niemand anders de baas in China is, maar dat advies en inzicht van andere landen welkom is. Overhaaste invoering van democratie en volledige vrijheid, zoals Wei voorstelt, is echter uit den boze. Demagogen zouden weleens de bestaande woede en frustratie van het volk kunnen uitbuiten om een opstand te beginnen. De chaos is dan niet meer te overzien.

Wei Jingshengs boodschap is dus niet in overeenstemming met wat het beste is voor China. Het bezoek van koningin Beatrix zal China helpen zijn positie ten opzichte van andere landen te bepalen. En door de activiteiten van het handelsgevolg raakt China meer verankerd in de internationale gemeenschap. Wei's importantie ligt vooral in het feit dat hij mensen inspireert tot gedachten over China's toekomst en de mensenrechten.