'n Stukkie over Carmiggelt is weldadig toneel

Het Amsterdams Kleinkunst Festival bouwt niet minder dan een traditie op met muzikale theaterproducties rondom artiesten van nationaal formaat. Dode artiesten wel te verstaan, die – traditie binnen de traditie – tot leven worden gewekt door steeds dezelfde hoofdrolspeler, acteur Rob van de Meeberg. Hij vertolkte conferencier Wim Kan in Ken Kan, smartlappenzanger Johnny Jordaan in het kostelijke Oh, Johnny en, nu, columnist Simon Carmiggelt in Simon Carmiggelt, 'n Stukkie.

Het aantrekkelijkste aspect van de theatrale biografiëen van regisseur Marcel Sijm is het gebrek aan pretentie. Alles is eenvoudig, inhoud zowel als decor, spel zowel als duur, stilering zowel als dramatische ontwikkeling. Maar zijn ambitie is, zoals het hoort, te ontroeren en hij slaagt daarin zonder zich te schamen voor een volkse toon, voor het kleinkunstige, voor een enkel sentiment. Het is weldadig toneel.

De jonge schrijver Jurrian van Dongen debuteert met 'n Stukkie – zoals Carmiggelt zijn dagelijkse, later wekelijkse cursiefjes voor Het Parool noemde – op een manier die aan zijn inspiratiebron doet denken. Hij concentreert leven en werk in vijf zich in een kroeg afspelende scènes en in dialogen die door slechts drie acteurs gespeeld worden. Kernpunt is de dood van broer Jan, die een joods meisje onderdak bood en verraden werd. Daarna was er weinig meer waarover Carmiggelt zich kon opwinden. Die flegmatiek bepaalde de kwaliteit van zijn werk en tegelijkertijd, versterkt door drankmisbruik, zijn tragiek.

Naast Van de Meeberg spelen Fred Florusse en Rick Nicolet verschillende, in elkaar vervlochten rollen, variërend van Carmiggelts in de oorlog omgekomen broer via kastelein tot kunstbroeder Gerard Reve en van echtgenote Tiny via een fan tot minnares en mede-columniste Renate Rubinstein. Terzijde van de grote roodkoperen bar die de wereld vormt van de ,,beroepspassant'' Carmiggelt zitten drie muzikanten die met klanken van Martijn Breebaart de melancholie van zijn leven onderstrepen.

Typetjes, zoals dat zo geringschattend heet, bevolken deze voorstelling – zeker. Maar ze zijn zorgvuldig en wonderlijk genuanceerd. Van de Meeberg imiteert het origineel met evenveel talent als liefde, bijna onbeholpen soms en dus aanstekelijk. De manier waarop hij in samenzang met de anderen Carmiggelts gedicht ,,Ik hou zo van een oude Amsterdamse kroeg'' ten gehore brengt, vervult je met warmte en met verlangen naar meer. Ja, dat is misschien het enige gemis in deze piepkleine produktie: méér van het werk van Carmiggelt, waarop de aandacht voor zijn leven uiteindelijk stoelt.

Voorstelling: Simon Carmiggelt, 'n Stukkie van Jurrian van Dongen door Amsterdams Kleinkunst Festival. Regie: Marcel Sijm. Spel: Rob van de Meeberg, Fred Florusse, Rick Nicolet. Gezien: 26/3, Bellevue, Amsterdam. Herh.: t/m 3/4 aldaar. Inl. 020-4289690.