Insectenkenner maakt computerprogramma voor voetbaltrainers

Louis van Gaal kan ongetwijfeld zonder, vermoedt dr. Lucas Noldus. Maar voor de gemiddelde sportcoach is het computerprogramma `The Observer' ,,een onmisbaar instrument'' in de strijd om sportief gewin. ,,Want niet iedereen ziet met het blote oog wat meneer Van Gaal in één oogopslag ziet'', zegt de directeur van Noldus Information Technology uit Wageningen.

Noldus ontwikkelt sinds tien jaar softwareproducten waarbij gedragsregistratie centraal staat. Zijn belangrijkste vondst heet The Observer, oftewel De Waarnemer. Met behulp van computerondersteunde observatie, digitale beeldverwerking en -analyse kunnen trainers en coaches volgens de wetenschapper ,,feilloos de zwakke en sterke punten van een sporter of een speltactiek in kaart brengen''.

Het programma maakt gebruik van een coderingssysteem. Elke handeling, of dat nou een passeerbeweging of een vrije trap van speler X is, heeft een eigen code. Op die manier valt een wedstrijd volgens Noldus uiteen in ,,duizenden beeldfragmenten die via de computer worden gecomprimeerd en met één druk op de toets op te roepen zijn als bruikbare videoclips''.

Twee Engelse profvoetbalclubs, Everton en Leeds United, hebben het systeem onlangs aangeschaft, evenals de Schotse rugbybond. Leeds gebruikt het video-analysesysteem vooral als een instrument om jeugdig talent te herkennen. In Nederland is de interesse voor Noldus' vondst weliswaar groot, maar de bedenker bespeurt nog veel koudwatervrees. ,,Clubs en coaches kijken de kat uit de boom zolang het eerste schaap nog niet over de dam is.''

Geld speelt daarbij een niet onbelangrijke rol. Kost de goedkoopste uitvoering (laptop en software) bijna 10.000 gulden, voor ,,een compleet lab in Rolls Royce-uitvoering'' lopen de kosten op tot 100.000 gulden. Maar wat is veel, zo vraagt Noldus zich af. ,,Gelet op de enorme bedragen die tegenwoordig omgaan in de sport, denk ik: clubs, gebruik je verstand. Of eigenlijk: gebruik je computer, want je kan er je voordeel mee doen.''

Noldus deed zijn kennis op aan de Landbouwuniversiteit in Wageningen. In zijn promotie-onderzoek bestudeerde de entomoloog het gedrag van insecten op basis van een zelf ontwikkeld computerprogramma dat registreerde en analyseerde. Het bleek de opmaat voor The Observer.

Vraag is of het systeem de trainer-coach op termijn overbodig maakt. Noldus beweert van niet. ,,Het is een extra gereedschap dat hem in staat stelt zijn werk sneller en efficiënter te doen. Aan de hand van videobeelden kan hij zijn technisch-tactische verhaal beter verkopen. Uiteindelijk blijft de coach degene die achter de knoppen zit.''