Duizend keer bellen met Belgrado

Handbalster Ana Razdorov heeft dezer dagen een raar gevoel in haar maag. Niet door haar debuut in de Nederlandse ploeg, maar door de zorgen over haar familie die in het door de NAVO bestookte Servië woont. ,,Ons huis is maar vijf minuten van een kazerne vandaan.''

Joegoslavië is haar Joegoslavië niet meer. Daarom aarzelde de Servische handbalster Ana Razdorov geen moment om Nederlandse te worden. ,,Mijn toekomst ligt hier'', zegt ze vol overtuiging. ,,Ik hoor niet meer in Joegoslavië. Ik heb nog wel mijn ouders in Belgrado gebeld. Ze hadden geen bezwaar tegen een Nederlands paspoort, ze zeiden dat het mijn leven is. En je blijft onze dochter.''

Door de noodtoestand in haar vaderland maakte ze zich al enige tijd grote zorgen over haar familie. ,,Ik heb voortdurend zo'n raar, stom gevoel in mijn maag. Zo machteloos.'' Toen woensdag de aanvallen van de NAVO begonnen, probeerde ze wanhopig naar huis te bellen. ,,Ik heb het wel duizend keer geprobeerd, maar het lukte steeds niet. Ik kon niet slapen, was heel bezorgd. Ik heb ze later wel aan de telefoon gekregen. Mijn vader zei dat ik me geen zorgen moest maken. Ik probeer hem te geloven, maar dat is moeilijk. Het huis van mijn familie ligt in Belgrado vijf minuten van een kazerne vandaan.''

De 25-jarige handbalster is zeer stellig in haar mening over de situatie in Joegoslavië. ,,Voor mij is het moeilijk om met andere Serviërs in Nederland over politiek te praten. Zij geven Miloševic gelijk, ik niet. En als ik dat zeg, doen ze net of ik hun vijand ben. Aan de andere kant heeft de NAVO geen recht om in Belgrado en die andere gebieden te bombarderen. Zo kunnen onschuldige mensen worden getroffen.''

Ze is blij met haar pas verworven Nederlandse staatsburgerschap. ,,Het was lastig om een Joegoslavisch paspoort te hebben. Als ze bij de douane zagen dat ik uit Servië kwam, kon ik niet zomaar doorlopen. Ik moest voor elke reis een visum aanvragen. Dat hoeft nu gelukkig niet meer. Ik hoef ook niet meer elke keer naar de politie om mijn verblijfsvergunning te verlengen. Ook als ik niet meer zou werken, mag ik in Nederland blijven. Misschien kan ik straks hier ook mijn studie aan de sportacademie weer oppakken – daar was ik in Belgrado ooit mee begonnen.''

Omdat ze goed kan handballen, hoefde Razdorov niet de wettelijk vastgestelde vijf jaar op haar nieuwe nationaliteit te wachten. Ze is sterk en mooi en daarom in alle opzichten een aanwinst voor de Nederlandse handbalploeg, die niet alleen op maar ook buiten het veld wil opvallen om zo aandacht te trekken van sponsors en fans. Het EK van eind vorig jaar haalde Razdorov nog niet, bij het WK zal ze er over acht maanden zeker bij zijn. ,,Zo'n toernooi is het mooiste dat een sporter kan overkomen'', weet ze. Voor Joegoslavië speelde ze tien interlands, maar geen EK, WK of Olympische Spelen. Daar kwam ze toen niet meer aan toe. ,,Door de oorlog viel alles uit elkaar. Ik kon alleen nog in het buitenland gaan spelen.''

Voordat ze naar Nederland kwam, handbalde ze eerst nog in Hongarije. Het is ook pas tweeënhalf jaar geleden dat Razdorov, in haar jeugd een verdienstelijk atlete, bij Swift Roermond terechtkwam. Toch spreekt ze nu al heel behoorlijk Nederlands. ,,Het kan nog beter'', zegt ze. ,,In mijn eerste jaar sprak ik alleen maar Engels en Joegoslavisch. Toen ik naar SEW ging, heb ik een maand les gekregen. Die cursus duurde eigenlijk drie maanden, maar ik had geen zin meer om naar school te gaan.'' Echt waar zijn haar stopwoordjes, het klinkt aandoenlijk.

Op de vraag waar haar nieuwe paspoort is, moet ze lachen. ,,Hoezo? Gewoon thuis, zoals bij iedereen.'' Twee weken geleden, op een donderdagmorgen, kreeg ze het document overhandigd. ,,Ik moest het ophalen bij een loket op het gemeentehuis van Roermond. Hoe dat ging? `Hallo, ik ben Ana Razdorov.' `Jij komt voor je paspoort. Leuk, gefeliciteerd', zeiden ze en ik moest mijn handtekening zetten. Dat was het, heel gewoon allemaal. Thuis heb ik meteen mijn ouders gebeld. `Ik heb hem in mijn hand.' Ze waren heel blij voor me. Echt waar!''

Bij de nationale handbalselectie ging haar paspoort als een trofee van hand tot hand en tracteerde de eigenaresse op gebak. Nog geen week na haar bezoek aan het gemeentehuis speelde Razdorov in en tegen Litouwen haar eerste officiële interland voor Nederland. Door de winst plaatste Nederland zich definitief voor het wereldkampioenschap en deelde de debutante gelijk mee in de feestvreugde.

Bondscoach Bert Bouwer heeft toegegeven dat Razdorov waarschijnlijk al eerder had kunnen worden ingezet, als hij eerder actie had ondernomen. Bouwer moest echter aan het idee wennen een buitenstaander binnen te halen, een speelster die zich niet aan het `Oranjeplan' van de handbalbond had geconformeerd. ,,Ik voel me er zelf ook niet zo prettig bij'', zegt Razdorov. ,,De andere meisjes hebben buiten de competitie twee jaar keihard getraind en ik kom er bij en speel meteen. Maar daar kan ik toch niets aan doen? Ik ben topscorer in de eredivisie en kan de ploeg helpen.''

Nederland miste de afgelopen jaren node een schutter uit de tweede lijn van het kaliber van Razdorov. Televisieverslaggever en handbalkenner Evert ten Napel bracht Bouwer afgelopen september op een idee. Tijdens het jaarlijkse handbalgala, waar de Joegoslavische tot beste speelster van de eredivisie werd uitgeroepen, vroeg Ten Napel aan Bouwer waarom Razdorov niet tot Nederlandse werd genaturaliseerd. Een paar weken later werd officieel gepolst of ze interesse had.

En dat had ze. ,,Ik voel me thuis in Nederland'', vertelt ze. ,,Afgezien van vakanties, zal ik nooit meer terugkeren naar Joegoslavië. Waarom moet ik daar weer gaan wonen? Daar is geen enkele reden voor. Nee, dat vind ik niet erg. Ik heb er een mooi land voor teruggekregen. Het leven is hier goed, alles is geregeld. Ik voel me al iemand in Nederland. Ik heb een paspoort, ik spreek de taal en ik speel in het nationale team.'' Ze laat dan lachend haar horloge zien, met een opvallend oranje bandje. ,,Ben ik Nederlands of niet? Dat horloge heb ik van een vriendin gekregen vanwege mijn paspoort.''

Ook volgend seizoen neemt ze bij de nationale ploeg een uitzonderingspositie in. Want Razdorov blijft voor Swift spelen en sluit zich niet aan bij de andere tionals, die uit de competitie zijn gestapt om zich op Sydney voor te bereiden. Ze heeft bij de club nog een contract van een jaar en dat afkopen zou het handbalverbond veel geld kosten. Bovendien heeft de speelster het salaris nodig om te kunnen leven. Daarvoor moet ze in Roermond niet alleen handballen, maar werkt ze ook nog elke middag bij een van de sponsors van Swift, een accountants- en belastingadviesbureau. ,,Wat ik daar moet doen? Alles. Ik maak koffie, was af, ruim het archief op. Ik doe gewoon de dingen die niemand anders wil doen.'' Leuk is anders voor een topsporter. ,,Het valt mee'', zegt ze met een veelbetekende blik. ,,Echt waar.''

Maar het liefste zou Razdorov toch alleen willen handballen. Daarom hoopt ze meer met de Nederlandse ploeg te kunnen trainen. Momenteel huurt de NHV haar voor twee dagen per week in. Razdorov zou wel drie of vier keer willen meetrainen in Zeist. Maar door de toestand in Joegoslavië staat haar hoofd even niet naar handbal. ,,Ik zou het liefste bij mijn familie willen zijn'', zegt ze. ,,Maar het is onverstandig om naar Joegoslavië te gaan. Wat zou ik daar kunnen doen? Niets, helemaal niets.''