De Mont-Blanctunnel heeft geen vluchtbuis

In de Mont-Blanctunnel, waarin een zware brand heeft gewoed, is geen vluchtweg. Ook de rookafvoer is onvoldoende.

De brand die woensdag in de Mont-Blanctunnel aan ten minste vijfendertig mensen het leven kostte, heeft waarschijnlijk een temperatuur van tegen de 1000 graden celsius bereikt. Die verbrandingsoventemperatuur heeft het asfalt van de tamelijk smalle tweebaansweg door de 11,7 kilometer lange tunnel laten smelten. Volgens de eerste berichten uit de tunnelbuis is door de hitte ook het plafond van de tunnel gedeeltelijk ingestort.

,,Een brand in een lange tunnel zuigt eerst lucht aan'', beschrijft J.K.Vrijling, `tunnelhoogleraar' aan de Technische Universiteit van Delft een tunnelbrand. ,,De vrijkomende hete verstikkende gassen hangen tijdens de eerste minuten van de brand eerst tegen het plafond, maar vullen na korte tijd de tunnelbuis ter plaatse van de brand. Afhankelijk van de windsnelheid in de tunnel wordt de buis verder met rook gevuld. Bij de Nederlandse tunnelontwerpen, bijvoorbeeld voor de HSL-tunnels die een paar kilometer lang worden, houden we er rekening mee dat het vijf tot zeven minuten duurt voordat op de plaats van de ramp in de tunnel een onleefbare situatie ontstaat. Bij de HSL-tunnel worden rookkleppen in het plafond ontworpen. Die gaan open zodra er brand uitbreekt zodat de rook naar boven kan ontsnappen. Dat verlengt voor mensen in de tunnel de ontsnappingstijd.''

De Mont-Blanctunnel heeft die kleppen niet. Dat kan ook niet, want de tunnel die op ongeveer 1300 meter boven de zeespiegel ligt loopt bijna recht onder de top van de 3842 meter hoge Aiguille du Midi door. Vier kilometer ten zuidoosten daarvan piekt de Mont Blanc nog bijna een kilometer hoger, tot 4807 meter.

De Mont-Blanctunnel, die behoort tot de langste tunnels voor autoverkeer, heeft geen aparte vluchtbuis, waar de Kanaaltunnel en andere moderne tunnels mee zijn beveiligd. Er zijn brandvrije vluchtruimten, maar onbekend is hoe lang mensen daar in leven kunnen blijven als verder de hele tunnel vol verstikkende rook hangt. Het heeft al twee dagen geduurd voordat het centrum van de ramp bereikbaar was. Het lukte vanaf Italiaanse kant. De wind in de tunnel woei in Franse richting.

Het luchtdrukverschil aan weerszijden van het Mont-Blancmassief (dat dikwijls de grens tussen Atlantische en Mediterraan weer vormt) zorgt van nature vaak voor een flinke wind in de tunnel. De luchtverversing wordt indien nodig onderhouden door grote ventilatoren aan het plafond. Toch hangt in de tunnel vrijwel altijd een prikkelende lucht van de auto-uitlaatgassen.