Zaakgelastigde: `Kosovo behoort tot ons territorium'

Terwijl verslaggevers afkomstig uit NAVO-landen Joegoslavië worden uitgezet, hield de Joegoslavische zaakgelastigde in Den Haag, Vladimir Novakovic, open huis in zijn Haagse residentie.

Vladimir Novakovic, de zaakgelastigde van Joegoslavië in Nederland, is door de secretaris-generaal van het ministerie van Buitenlandse Zaken voor de tweede keer deze week op het matje geroepen. BZ wil dat hij snel een onderzoek instelt naar de verdwijning van de Nederlandse verslaggeefster Nynke la Porte in Joegoslavië. Donderdag informeerde BZ al bij Novakovic naar de aanhouding van de Nederlandse journalist Harald Doornbos in de Joegoslavische hoofdstad Belgrado.

In een vraaggesprek met deze krant zegt Novakovic dat Joegoslavië nog steeds bereid is om een vreedzame oplossing te zoeken, op voorwaarde dat het geen afstand hoeft te doen van Kosovo als ,,eigen territorium''. De zaakgelastigde, die invalt voor de Joegoslavische ambassadeur, Milan Grubic, die drie weken geleden wegens ziekte naar Joegoslavië terugkeerde, spreekt perfect Nederlands. De eerste dertien jaar van zijn leven woonde hij in Nederland.

U heeft zo-even verklaard dat er oorlog is. Waarom bent u nog hier?

,,Ik heb niet verklaard dat wij in oorlog zijn met Nederland. Het is nooit eerder voorgekomen dat een militaire alliantie, bedoeld als verdediging, buiten haar mandaat gaat en ingrijpt in een onafhankelijk land. De komende dagen moeten we proberen in te schatten wat die situatie betekent. Ik wil geloven dat er aan deze agressie spoedig een einde komt. Nu is de schade nog te repareren. Maar als dit verder gaat, wordt het extreem gevaarlijk.''

Hoezo?

,,De ingreep kan grote consequenties hebben voor de hele regio. Het systeem van de Verenigde Naties dat de afgelopen decennia is opgebouwd, is totaal op zijn kop gezet. De VN is gewoon omzeild. Wie heeft de NAVO bevoegdheden gegeven? Op grond waarvan en met welk doel? Het probleem in Kosovo rechtvaardigt deze aanval niet. Het zou op een fatsoenlijke manier geregeld moeten worden.''

In Bosnië hebben we gezien wat er gebeurt als de NAVO alleen met toestemming van de Veiligheidsraad mag bombarderen. De oorlog heeft zich jaren voortgesleept en duizenden mensen het leven gekost.

,,Bosnië heeft niets te maken met het conflict in Kosovo. Er is geen oorlog in Kosovo. Dat is zo uitgelegd, omdat men niet wil toegeven dat wij alleen bezig zijn om terrorisme te bestrijden. Wij gunnen de Albanezen autonomie, maar we willen geen staat binnen een staat. De Serviërs waren in het begin van deze eeuw in Kosovo nog in de meerderheid. De Albanezen zijn in het land van een ander terechtgekomen.''

Ze worden al jaren ernstig gediscrimineerd.

,,Door hun destructieve politiek zijn de Albanezen in een vacuüm terechtgekomen. Hun leiders hebben de bevolking afgeraden om mee te doen aan verkiezingen. Als zij zich tweederangsburgers voelen, dan hebben ze dat aan zichzelf te danken.''

Eerst heeft uw president, Miloševic, de oorlog in Bosnië aangewakkerd. Nu richt hij weer slachtpartijen aan in Kosovo. Kunt u zich voorstellen dat de westerse landen er genoeg van hebben?

,,De oorzaak van de oorlog in Bosnië was niet de politiek van Miloševic, maar het separatisme dat in andere republieken ontstond. Helaas werd dit nationalisme gezegend door bepaalde mogendheden. Omdat delen van Joegoslavië zich afscheidden, ontstonden plotseling minderheden. Dat was de reden dat er oorlog kwam.''

Miloševic heeft er alles aan gedaan om de Joegoslaven bewust te maken van het belang van etniciteit. Zo maakte hij de geesten rijp voor de oorlog in Bosnië en zo wakkerde hij ook nu weer het conflict aan in Kosovo. Waarom doet hij dat?

,,Hij doet dat helemaal niet. Wij vinden juist dat het mogelijk moet zijn om met verschillende etniciteiten in één land te leven. De Serviërs zijn de oprichters van Joegoslavië. Wij hebben ons onafhankelijke koninkrijk opgeofferd voor Joegoslavië. Begrijpt niemand dan ons verdriet dat Joegoslavië uiteengevallen is? Waarom kunnen de Albanezen in godsnaam niet zeggen: Ja, wij leven in Joegoslavië? Waarom is dat zo erg? Het enige dat wij vragen, is dat ze burgers van ons land zijn.''

Hoe voelt u zich tussen uw westerse collega's in Nederland?

,,Om eerlijk te zijn: ik voel mij niet prettig. Ik probeer steeds ons standpunt uit te leggen, maar iedereen is vergiftigd door de media die geen benul hebben hoe het in elkaar zit. Op alles wat ik zeg, luidt het antwoord: `ja, maar'. Er bestaat waarschijnlijk een belang dat veel verder gaat dan ons land alleen.''