Ramsj

Mattijs van de Port: Het einde van de wereld. Paperback, Babylon-De Geus 1994, van ƒ39,90 voor ƒ12,50. Scheltema Amsterdam, Donner Rotterdam, Steven Sterk Utrecht.

In maart 1991 vertrekt de cultureel antropoloog Van de Port naar Novi Sad in Servië, om daar (promotie) onderzoek te doen naar de sociale betekenis van de vele zigeunercafés in de stad. Vier maanden na zijn aankomst breekt de burgeroorlog uit en al snel krijgt het onderzoek een nieuwe dimensie: het extreme nationalisme en de mateloze vernietigingslust die de oorlog onder de bevolking losmaakt, gekoppeld aan de vraag `hoe dat alles mogelijk is in Europa aan het eind van de twintigste eeuw'. Goed geschreven studie.

Adrian Fisher and Howard Loxton: Secrets of the maze. Gebonden, Thames and Hudson 1997, van ƒ58,50 voor ƒ27,50. Donner Rotterdam.

Vermakelijk boek met een overzicht (compleet met luchtfoto's) van zo'n vijftig befaamde doolhoven: vanaf het Minoïsche labyrint waarin Theseus de strijd aanbond met de Minotaurus, tot aan het hedendaagse `Locomotive amazing maize maze' door de maïsvelden van Pennsylvania. Met behulp van een bijgesloten balpen, een vel plastic en een `maze simulator' (die het uitzicht op omringende paden blokkeert), kan de ware liefhebber urenlang over de pagina's dwalen. De oplossingen staan achterin.

Frank Martinus Arion e.a.: De allermooiste romans van de Antillen en Suriname. Ingenaaid, De Bezige Bij 1996, van ƒ45,- voor ƒ14,90. De Slegte.

Bundeling van vier mooie (en misschien inderdaad wel de allermooiste) romans over Suriname en de Antillen: Dubbelspel van Frank Martinus Arion, Mijn zuster de negerin van Cola Debrot, M.M. Schoenmakers' geladen De honderd bochten van de koningsarend en De morgen loeit weer aan van Tip Marugg, dat de bundel afsluit met een apocalyptisch visioen waarin de Caribische eilanden `zullen afknakken van de aardschors en drijvend worden voortgesleept in de woeste kolkende maalstroom, om daarna het een na het andere te verdwijnen in de neerzuigende wieling van de waanzinnige zee'.

Ook bij De Slegte: Een Surinaamse ballade, een verslag van Anil Ramdas van de reis die hij maakte door noordelijk Suriname, van Albina in het oosten naar Nickerie aan de grens met Guyana. De fraaie foto's zijn van Fred van Dijk. Van ƒ65,- voor ƒ24,50.

Amy Bloom: Love invents us. Gebonden, Picador 1997, van ƒ62,20 voor ƒ12,50. Het Martyrium.

`Een roman die gaat over allesverterende liefde en overtuigt van de eerste tot de laatste zin', schreef Margot Engelen over dit tweede boek van Amy Bloom, waarbij ze vooral het `bijna unheimisch scherpe observatievermogen' van de schrijfster prees. Onderwerp is het liefdesleven van de vijftienjarige Elizabeth, en het spoor van ellende dat het meisje trekt in het bestaan van haar, vaak veel oudere, aanbidders. Engelen besluit met de woorden: `Amy Bloom (1953) is psychotherapeute en je moet hopen dat je nooit bij haar op de divan belandt. Ze kijkt vast dwars door je heen.'

Diane Waldman: Roy Lichtenstein. Ingenaaid, München 1994, van ƒ98,- voor ƒ65,-. Premsela Amsterdam.

Vuistdikke catalogus, behorende bij een grote overzichtstentoonstelling die in 1994 (New York, Los Angeles) en 1995 (München, Hamburg) werd gehouden. Het complete oeuvre van Lichtenstein komt aan bod, vanaf de uitvergrote `comic-strips' uit de jaren zestig tot aan het beeldhouwwerk uit het begin van de jaren negentig. Uitvoerige bibliografie.

J.H. van Swinden: Beschrijving van het Eisinga-planetarium te Franeker. Gebonden, Van Wijnen-Franeker 1994 (oorspronkelijk: 1780), van ƒ29,90 voor ƒ12,50. Steven Sterk.

`De maan is voor de inwoners der Aarde, na de Zon, het voortreffelijkste der hemellichten, hetwelk op de zamenleving den meesten invloed heeft, en welker verschijnsels derhalve dubbel verdienen naauwkeurig vertoond te worden', aldus Van Swinden in zijn bschrijving van het Eisinga-planetarium in Franeker. Mooi uitgegeven facsimile (mede dankzij de financiële ondersteuning van Croissanterie la Terraz in Franeker, aldus het voorwoord).

Jan Tattersall: The Last Neanderthal. Gebonden, MacMillan 1995, van ƒ83,80 voor ƒ24,50. De Boekenmarkt Den Haag.

Rijk geïllustreerd boek over de Neanderthalers, een volk dat meer dan 200.000 jaar op de aarde stand hield, verschillende ijstijden overleefde en tenslotte — pas 30.000 jaar geleden — op geheimzinnige wijze ten onder ging. Expert Tattersall brengt hun geschiedenis en sociale leven in kaart, waarbij hij ook uitspraak doet over de ondergang van `our closest human relatives': uitgeroeid in een `prehistoric battle-of-the-species' met de oprukkende homo sapiens.

J.A.A. van Doorn: Indische lessen; Nederland en de koloniale ervaring. Paperback, Bert Bakker 1995, van ƒ34,90 voor ƒ9,95. Het Martyrium. Boekhandels aangesloten bij de ICOB, info 0172-437231.

Glashelder betoog, toegespitst onder meer op de ervaringen die het koloniale bestuur in Indië destijds opdeed met een multiculturele en islamitische samenleving. Het zijn deze ervaringen, zo stelt Van Doorn, die van grote waarde kunnen zijn in het huidige Nederland, en nieuw licht kunnen werpen op onderwerpen als assimilatie, culturele identiteit, rechten van minderheden en (uitstekend hoofdstuk) cultuurrelativisne versus een universele morele standaard.