Nieuwe actie NAVO tegen Joegoslavië

De NAVO heeft gisteravond opnieuw met kruisraketten en bombardementsvluchten een groot aantal doelen in alle delen van Joegoslavië bestookt. Belgrado verbrak gisteren de betrekkingen met vier NAVO-landen en stelde een oorlogsbelasting in.

De NAVO meldde na de aanvalsgolf van vannacht – de derde in twee dagen – dat alle vliegtuigen veilig naar hun bases zijn teruggekeerd. Volgens Belgrado werd een toestel van de geallieerde luchtvloot neergehaald, maar de schade aan NAVO-zijde is volgens mededelingen in Brussel tot nu toe beperkt gebleven tot motorpech bij één vliegtuig, dat een noodlanding maakte in Sarajevo.

Bij de aanvallen van gisteravond werden militaire doelen bij Priština, Uroševac en Kosovska Mitrovica in Kosovo getroffen. In Priština werden zes zeer zware explosies gehoord. Twee raketten werden afgevuurd op doelen bij de Servische stad Niš, waar het licht uitviel. Tien bommen troffen doelen nabij Belgrado. De autoriteiten maakten geen melding van slachtoffers, maar zeiden wel dat in ziekenhuizen 147 mensen waren behandeld. Onder hen bevonden zich echter ook mensen die bij verkeersongelukken of vechtpartijen gewond waren geraakt. Wel vroeg de radio chirurgen zich te melden en riep de bevolking op bloed te geven.

Andere doelen die vannacht werden gebombardeerd lagen bij Kraljevo in Centraal-Servië en in Montenegro, waar legerinstallaties bij Kumber, Radanovici, Mašline, de hoofdstad Podgorica en Danilovgrad werden bestookt.

De Italiaanse premier Massimo D'Alema suggereerde gisteren dat de NAVO de aanvallen zou moeten onderbreken om de diplomatie weer een kans te geven en er na een bijeenkomst van de Contactgroep bij Belgrado op aan te dringen het vredesplan voor Kosovo te tekenen. Maar de NAVO maakte duidelijk dat het eind van de acties nog niet in zicht is. Opperbevelhebber Wesley Clark zei: ,,We gaan verder met het systematisch en uitgebreid aanvallen, ontregelen, vernietigen – tot [de Joegoslavische president] Miloševic zich gaat voegen naar de eisen van de internationale gemeenschap. We gaan deze strijdkrachten en hun faciliteiten vernietigen.'' Secretaris-generaal Javier Solana meldde gisteren dat ,,de eerste aanvallen succesvol waren''. Er werden veertig doelen getroffen – een cijfer dat in Belgrado niet wordt bestreden. Van serieus verzet in de vorm van luchtafweer was nauwelijks sprake. Er zijn tot nu toe drie – mogelijk vier – Joegoslavische MiGs neergeschoten.

De Joegoslaven van hun kant toonden zich vastbesloten niet in te binden. ,,Dit wordt nooit vergeten en de agressor wordt nooit vergeven'', zei Ivica Dacic, woordvoerder van de socialisten. De Servische vice-premier Vojislav Šešelj kondigde wraakacties aan.

,,Elke Amerikaanse, Britse, Franse, Duitse, Italiaanse, Spaanse en Nederlandse soldaat, waar hij zich ook bevindt, is een vijand van het Servische volk en moet worden vernietigd'', aldus Šešelj.

De Joegoslavische regering liet gisteren weten de betrekkingen met de VS, Groot-Brittannië, Duitsland en Frankrijk te verbreken en die met andere bij de NAVO-acties betrokken landen te herzien. In Parijs gingen vanochtend al de deuren van de Joegoslavische ambassade dicht en vertrokken de stafleden. Verder is in Joegoslavië een speciale oorlogsbelasting van 0,4 tot 6 procent afgekondigd op een reeks produkten. De opbrengst gaat naar de versterking van de strijdkrachten, die overigens al tweederde van de hele nationale begroting voor hun rekening nemen.

De Russische president Jeltsin stuurde gisteren zijn Joegoslavische ambtgenoot Miloševic een boodschap waarin hij uiting gaf aan de ,,verontwaardiging'' van zowel de Russische leiding als het Russische volk over de ,agressie'' van de NAVO. Maar de concrete hulp – in de vorm van wapenleveranties – waarom Joegoslavië gisteren de Russen vroeg kwam er niet. Wel liet Moskou bij monde van minister van Buitenlandse Zaken Ivanov weten zich het recht voor te behouden Joegoslavië met militair materiaal te helpen – ondanks het wapenembargo tegen Joegoslavië.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Albright, wil vandaag de Serviërs via buitenlandse radiostations in hun eigen taal toespreken. (AFP, AP)

DOSSIER KOSOVO-CONFLICTwww.nrc.nl