Boeren blij met Berlijns akkoord

De nieuwe landbouwparagraaf in Agenda 2000, waarover de regeringsleiders van de Europese Unie vanochtend in Berlijn consensus hebben bereikt, zal niet nog eens 30.000 woedende boeren naar Brussel drijven.

Van het oorspronkelijke gedeelte uit de voorstellen van Agenda 2000 voor een Europees beleid tot en met 2006 is op landbouwgebied heel weinig over.

Hoewel de inmiddels `demissionaire' landbouwcommissaris Fischler er een jaar lang op heeft getamboereerd dat de geringste wijziging van het oorspronkelijke plan miljoenen euro's zou gaan kosten, de toetreding van Midden- en Oost-Europese landen zou vertragen en voor flinke conflicten met de Wereldhandelsorganisatie zou gaan zorgen, is in de belangrijkste drie paragrafen veel terug gedraaid.

Het `akkoord' dat de vijftien ministers van landbouw in de vroege ochtend van 11 maart bereikten had de plannen van de Commissie al fors uitgekleed en viel met 312 miljard euro ook nog eens 5 miljard hoger uit dan de 307 miljard euro die de regeringsleiders eerder in Bonn als maximum uitgave hadden gesteld. Nu er sprake is van nog geringere prijsverlagingen en uitstel van maatregelen en dus kleinere en later ingaande inkomenssteun voor de boeren als compensatie, is het logisch dat er een forse besparing is. De uitgaven blijven nu met 268,1 miljard euro ruim binnen het kader van `nulgroei plus inflatie'.

De federatie van land- en tuinbouworganisaties LTO-Nederland toonde zich vanochtend `niet ontevreden' met het Berlijnse akkoord. Vooral het feit dat de leiders er niet voor hebben gekozen de inkomenstoeslagen voor boeren in de loop van de tijd te verlagen – de zogenoemde degressiviteit – is voor LTO een geruststelling.

Boerenorganisaties hebben steeds gesteld dat zodra die degressiviteit wordt ingesteld de verleiding voor de politiek groot wordt om de inkomenssteun versneld te gaan afbouwen. ,,Wat nu is bereikt, is eigenlijk helemaal in lijn met waar wij bij premier Kok voor hebben gepleit. Daar zijn we dus tevreden over'', aldus de woordvoerder.

Duidelijk is dat Frankrijk, dat het liefst alles bij het oude wilde laten tevreden is. Maar de Britse premier Tony Blair verklaarde na afloop dat de weg voor toetreding van voormalige Oostbloklanden nu fraai is geplaveid.

Vraag is wel wat voor consequenties het Berlijnse resultaat van 20 uur `non stop haggling' heeft voor de belangrijkste doelstelling van Agenda 2000, de volgende onderhandelingsronde bij de WTO. De Commissie had voorgesteld de gagarandeerde prijs voor rundvlees ineens met dertig procent omlaag te brengen, niet in de laatste plaats omdat die prijs ruim twee maal zo hoog is als de wereldmarktprijs. Ingrepen in de steun voor de zuivel moeten evenzeer flink zijn, wil de EU enigszins in de pas komen te lopen met de wereldmarkt.

Dat geldt in iets mindere mate voor granen, maar ook hier zullen met name de Amerikanen en de zogeheten Cairnsgroep, waar landen als Australië en Argentinië deel van uitmaken, hard gaan inzetten. Maar de regeringsleiders die vanochtend het akkoord bereikten zijn er niettemin optimistische over, zo blijkt uit hun verklaring. Het resultaat op het gebied van landbouwhervormingen `bevat essentiële elementen voor het mandaat dat de Commissie krijgt nij de toekomstige onderhandelingsronde bij de WTO'.