Zwierige krabbels

Meestal lukte het wel, als John Lennon in snelle lijntjes iets tekende. Maar niet altijd. Die twee in dat grote bed, tijdens hun bed-in for peace in 1969 in het Hilton-hotel in Amsterdam, zijn met enige goede wil nog karakteristiek knusjes te noemen, al straalt uit hun houding niet de overtuigingskracht die ze destijds in werkelijkheid hadden. Van de pers aan hun voeteneind is echter een rommeltje gemaakt. En wat de kunstenaar ermee bedoelde uit te drukken, is evenmin duidelijk. Eigenlijk drukt het prentje helemaal niets uit, behalve de gewoonte om nooit iets opnieuw te maken. Het moest er in één keer staan.

In hetzelfde Hilton-hotel, waar de toenmalige kamer van het beroemde paar nu is ingericht als bruidssuite met de sacrale sfeer van een heiligdom, wordt sinds vandaag een grote verkooptentoonstelling gehouden van ruim 130 tekeningen en genummerde grafiek van John Lennon, onder auspiciën van de door zijn weduwe Yoko Ono bestierde firma Bag One Arts Inc. ,,Het is de grootste die ooit is georganiseerd'', verklaart Abigail Esman, de Nederlandse vertegenwoordigster van de Lennon Estate, die de nalatenschap beheert. Zij was ook degene die het Hilton benaderde met dit project. Het is dezer dagen dertig jaar geleden dat John & Yoko hun legendarische week in bed doorbrachten, omstuwd door de wereldpers. ,,En dat bood een mooi aanknopingspunt'', zegt ze, ,,te mooi om zomaar voorbij te laten gaan.''

John Lennon (1940-1980) tekende graag en vaak. Hij kon in ferme streken of zwierige krabbels vastleggen wat hij voelde, cartoonesk en teder tegelijk. Veel van het geëxposeerde werk straalt verliefdheid uit, in de eerste plaats op Yoko. Nog tijdens hun huwelijk is zij afgeschilderd als een berekenende heks, die de beroemde Beatle volstrekt afhankelijk had gemaakt van haar kwaaie genius. En na zijn dood werd dat beeld nog versterkt door haar vrome praatjes over zijn nagedachtenis, die zo schril contrasteren met de tegelijk door haar gesanctioneerde handel in Lennon-memorabilia. Maar er moet op zijn minst een andere kant aan haar zijn, gezien de intimiteit van een prent als Two is one: de gezichten van John & Yoko, in minieme penstreken, die zonder scheidslijn in elkaar overlopen.

Two is one is uitverkocht, hetgeen ook geldt voor de tekening van de bed-in en, bijvoorbeeld, voor het vredige tafereeltje van vader John met zijn kleine zoontje Sean op de arm. ,,Once upon a time there were no problems'', heeft hij ernaast gekrabbeld, als in een sprookje waarin alles vredig is. Maar er worden nog zo'n 75 prenten te koop aangeboden. De prijzen variëren van 800 gulden tot `veel hoger', zegt Abigail Esman. Dat hangt af van de vraag. Tot de minst populaire werken, die derhalve in de laagste prijsklasse vallen, behoort onder meer Samurai, een grappig portretje van een Japanse krijger die de indruk wekt dat hij is verdwaald in de twintigste eeuw. Het is door Yoko Ono ingekleurd.

Verder richt de Lennon Estate zich naar de prijzen die op veilingen worden geïncasseerd voor authentieke Lennon-krabbels. Zo werd nog maar kortgeleden in Londen een ton betaald voor een originele tekening, terwijl een briefje aan zijn ex-vrouw Cynthia ruim een halve ton opbracht.

Intussen speelt Yoko Ono in haar nawoord in de catalogus, sprekend over Lennon als handelswaar en begeerd object voor galerieën en musea, de vermoorde onschuld. ,,Ik vraag me af wat John daarvan zou hebben gedacht'', schrijft ze. ,,Hij zou het met zijn gebruikelijke, wrange humor hebben geaccepteerd, misschien.''

John Lennon: Bag One. Hilton-hotel, Apollolaan 138, Amsterdam, t/m 5 april, dag 11-18u30. Toegang vrij. Tel 020-7106000