`Buitenstaanders' willen af van woeste feesten

Feesten in een boerenschuur buiten de bebouwde kom trekken grote groepen jongeren. Omwonenden klagen, maar dat wordt niet gepikt.

In de schuur van G. van Donselaar hangt de lucht van verschaald bier. Camouflagenetten vormen de enige versiering. De vloer is van beton. ,,Hier kunnen ze niets mollen'', zegt Van Donselaar tevreden. De schuur biedt nu nog onderdak aan zo'n dertien caravans. Maar die worden zaterdag naar buiten gereden en dan is het weer feest.

Honderden jongeren uit Woudenberg en omgeving bezoeken regelmatig de `schuurfeesten' bij Van Donselaar. In het dorp (10.000 inwoners) onder de rook van Amersfoort prijst iedereen zich gelukkig dat de jeugd in het buitengebied de kans heeft om uit haar bol te gaan. Buren zijn minder opgetogen. Het echtpaar De Lussanet, dat op bijna 900 meter afstand woont, met weiland ertussen, stapte vorig jaar naar de rechter. Sindsdien hebben De Lussanets herhaaldelijk te maken gekregen met intimidaties en vernielingen en zijn ze ondergedoken.

De familie Patijn tekende ook protest aan. Het landgoed Lambalgen van de familie, onder wie de Amsterdamse burgemeester S. Patijn, grenst aan het loontrekkersbedrijf van Van Donselaar. Het nieuwe buitenhuis, dat nu in aanbouw is, ligt op driehonderd meter van de schuur.

Vorige maand bepaalde de rechter dat er een eind moet komen aan de pret, en het college van B en W heeft vorige week besloten dat dit jaar nog drie schuurfeesten mogen worden gehouden en dat het dan is afgelopen. W. Jongeneel, oud-burgemeester van Driebergen-Rijsenburg, ondernam een bemiddelingspoging en hij leverde gisteren zijn eindverslag in bij de gemeente.

Jongeneel heeft de hoop opgegeven. ,,De verhoudingen zijn dermate verstoord dat mijn pogingen om de partijen om de tafel te krijgen niks hebben opgeleverd. In deze strijd zijn er alleen maar verliezers.''

De situatie is ernstig, erkent Jongeneel. ,,De familie Patijn heeft niet de bestuurlijke achtergrond dat ze erop uit is om via de rechter haar gelijk te krijgen. Had dit niet kunnen worden voorkomen? Het was mij een lief ding waard geweest als men wat vroeger om de tafel was gaan zitten. Dat is geen verwijt, maar een leermoment.''

Bij Van Donselaar wordt al bijna twintig jaar gefeest. Het begon met oudjaarsfeesten. Voorheen waren die in het dorp en dat waren ruige vertoningen. ,,Ze liepen over de auto's'', weet een bewoner.

,,Ik heb een voortrekkersrol gehad'', zegt Van Donselaar (57). ,,In steden als Den Haag en Leeuwarden was altijd gedonder. Je moet de jeugd een feest gunnen en ze niet langs de weg laten zwalken, want dan gaan de bushokjes eraan.''

De schuur werd populair. Er kwamen feesten van onder meer de Plattelands Jongeren Gemeenschap Utrecht (PJGU), waar zo'n duizend bezoekers verschenen. Begin jaren negentig had de gemeente al laten weten dat al die activiteit in strijd was met het bestemmingsplan. ,,Ik heb nog een waarschuwing in huis liggen van twee jaar geleden''', grijnst Van Donselaar. ,,Ik zou 50 tot 60.000 gulden boete krijgen per avond. De gemeente heeft niks met die brief gedaan.''

Het beleid was inmiddels gewijzigd. In opdracht van de gemeente was een rapport verschenen, waaruit bleek dat er behoefte was aan vertier voor de jeugd. B en W wilden ,,een ongestructureerde situatie indammen'', zegt burgemeester J. Krajenbrink, voormalig CDA-partijsecretaris en tot 1994 Tweede-Kamerlid. Een totaal verbod lag niet voor de hand. ,,Er lagen oekazes van ministers dat je voorzichtig moet omgaan met schuurfeesten.''

De avonden van de PJGU werden beperkt tot negen per jaar, maar er waren ook nog andere activiteiten, zoals trekkerswedstrijden en familiefeesten. Voor het echtpaar De Lussanet was dat reden om vorig jaar augustus naar de rechter te stappen, wat leidde tot een volksgericht. Onbekenden gingen met pikhouwelen op het erf tekeer en tal van intimidaties volgden. En na de laatste rechterlijke uitspraak, in februari, werd bij De Lussanet een ravage aangericht. Vorige week is dertig kuub aan vernielde eigendommen afgevoerd.

,,De bewoners die klagen, komen nu met de zwarte piet te zitten'', zegt M. Koetser, de advocaat van de familie Patijn. ,,Maar de gemeente heeft zelf ondubbelzinnig gezegd dat die feesten niet kunnen. Ook na het nieuwe bestemmingsplan in '97. Als B en W hadden vastgehouden aan hun beleid, waren deze problemen er niet geweest.''

Burgemeester Krajenbrink denkt zeker te weten dat de laatste vernielingen niet door jongeren uit Woudenberg zijn aangericht. Hij wil niet zeggen dat de gedupeerden het over zichzelf hebben afgeroepen, maar ,,het gaat om een psychologisch proces dat niet op de meest handige wijze is gespeeld. Ze hadden eens een gezellige borrel moeten gaan drinken''.

Sinds 1994 wonen De Lussanets op bijna 900 meter van de omstreden schuur, met weiland ertussen. Krajenbrink spreekt van `minimale' overlast. ,,Het is een volstrekt overdreven verhaal. Ze wilden het onderste uit de kan. De tegenstelling stad-platteland speelt hier een beetje een rol. Als iemand van buiten in Woudenberg gaat wonen, kunnen zich problemen met de omgeving voordoen, als je je een beetje haaks opstelt.''

Die vergelijking is ,,volstrekte flauwekul'', meent A. Patijn uit Bloemendaal, die de belangen van zijn familie behartigt. Juist vanwege haar band met de regio was de familie aanvankelijk terughoudend, aldus Patijn. ,,Als er één instantie is geweest die niet wilde praten, dan is het de gemeente Woudenberg geweest.''

G. van Donselaar reageert laconiek op alle commotie. De schuur was gebouwd om varkens te houden, maar de Interimwet van '86 verhinderde dat. ,,Anders had ik elke dag varkens gehad. Nu heb ik ze maar één keer in de maand.'' De Lussanet stelt prijs op rust en weigert commentaar.