Stil Den Haag

Als vroeger het Journaal zo lang informatie gaf over één nieuwsitem, zou er onmiddellijk een protest uitgaan naar het NOS-bestuur. ,,Gisteravond bood het avondnieuws te veel service aan de kijker. Daar zijn wij voor'', zou de baas van actualiteitenrubriek Wals het nieuws sputteren. De hoofdredacteur van het avondnieuws zou een uitbrander krijgen: ,,U hebt zich weer eens te hard ingespannen. Wees nou guller met die roostervrije dagen en neemt u zelf ook wat vakantie''.

Nu herhaalt Netwerk vaak met andere mensen en correspondenten wat het Journaal reeds heeft gemeld en getoond. Met tettergeluiden. Omdat het achtuur-nieuws tot 25 minuten is verlengd en Netwerk meestal strak vasthoudt aan drie items van tien minuten in een half uur, is er nauwelijks verschil. Een merkwaardige manier van werkverschaffing.

Het Journaal besteedde gisteren ongeveer evenveel tijd aan de Kosovo-crisis als Netwerk. Het Journaal had een verslag met de snelle oorlogsverslaggever Gerri Eickhoff in Belgrado. Die meldde het nieuws dat reservisten zich verschuilen voor de dienstplicht. Netwerk had de Nederlands sprekende Bukomirovic van het inmiddels gesloten plaatselijke radiostation B-92 aan de lijn. Die kon vertellen dat de ontduiking zich traditioneel tot de hoofdstad beperkt en dat de reservisten op het platteland wel gaan. Jammer dat de bijdragen niet al in het Journaal gecombineerd konden worden.

De samenwerking tussen Journaal en Netwerk is verbeterd. Het Journaal kondigt soms groot nieuws van Netwerk in het kort aan. Een enkel keertje mogen ze gebruik maken van elkaars mensen. Het nog verder fuseren van beide programma's is een interessantere uitdaging dan al die Netten van Ons, Mij of Het. Het publieke avondnieuws zou dan onbetwist aan de top staan. Netwerk kan ook een voorbeeld nemen aan Nova dat minder op het Journaal lijkt, meer aan onderzoek doet en veel vaker een halfuur lang op het zelfde onderwerp durft door te gaan.

Gisteren behandelde Nova als enig programma dat ik tot nu toe zag, uitgebreid de bezwaren van Miloševic tegen het ontwerp-vredesakkoord. Als Balkan-boeman wordt hij niet serieus genomen. De televisie presenteert haar schurken graag puur. Maar Nova toonde aan dat het akkoord op de lange duur neerkomt op vrijwel volledige opgave van de provincie Kosovo en voor Serviërs is dat moeilijk te verteren, zeker na al die demagogische drukte.

Opvallend is de stilte in Den Haag over de komende oorlog, vergeleken bij Washington en Londen. President Clinton legde de situatie aan de kiezers uit in een toespraak van drie kwartier. Hij waarschuwde voor de risico's. Senatoren uitten hun twijfels. Ook premier Blair gaf voor zijn reis naar de Eurotop een verklaring voor het Britse parlement. Dat zijn ook de twee Navo-landen die ervaring hebben met oorlogvoering. Het lijkt of Den Haag niets heeft geleerd van Srebrenica, niet weet waar het aan begint en daarom duidelijke voorlichting achterwege laat. Dan kan de Tweede Kamer onnozel doen als de zaak uit de hand loopt. Nu houdt die zich bezig met de toekomst van prins Willem-Alexander. Gelukkige onschuld. De Nederlandse krijgsmacht en de kiezers verdienen beter, zeker nu de oorlogsverklaring in onbruik is geraakt. Een Brusselse topbureaucraat zegt Servië officieel de wacht aan.

Gisteren, ook tegelijk op het Journaal en Netwerk, het eerste nuttige initiatief tegen lukraak geweld. Een slachtoffer, Jacqueline de Jong, heeft smartengeld gekregen en financiert daarmee een televisiereclame die uitspelt wat bange omstanders kunnen doen. Politie bellen, andere omstanders mobiliseren, zich als getuige aanmelden en slachtoffer troosten. Klinkt vanzelfsprekend maar vaak gebeurt het niet. De Jong zelf werd op een drukke winkelstraat gemolesteerd en voelde zich daarna even nergens meer veilig. De Jongs stichting Meldt Geweld heeft alleen geld voor de lokale Zuid-Hollandse zender. Eindelijk een overzichtelijk taakje voor Postbus 54 of de Stichting Ideële Reclame die helaas liever een hele nieuwe mens ontwerpen.