Joegoslavië kondigt de noodtoestand af

In Joegoslavië is in afwachting van NAVO-luchtaanvallen de noodtoestand afgekondigd. Het is voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog dat dit gebeurt.

De noodtoestand voorziet in een mobilisatie van troepen, het oproepen van reservisten en de verhoging van de staat van paraatheid van de strijdkrachten. Premier Momir Bulatovic las gisteren een bekendmaking voor op de televisie, waarin hij de maatregel motiveerde met ,,het onmiddellijke oorlogsgevaar'' en ,,het gevaar van agressie van de NAVO tegen Joegoslavië''.

Eerder gisteren had het Servische parlement met 240 tegen nul stemmen bij één onthouding besloten de legering van een NAVO-vredesmacht in Kosovo af te wijzen. Het parlement bleek wel bereid ,,het karakter en de omvang'' te onderzoeken van een ,,internationale [niet-militaire] aanwezigheid'' in Kosovo, maar pas na de ondertekening van een vredesplan voor Kosovo dat in vele opzichten afwijkt van het internationale vredesplan voor de regio. Tijdens het parlementsdebat werd duidelijk dat Belgrado zich niet alleen tegen de militaire aspecten van dat vredesplan blijft verzetten, maar ook tegen een aantal politieke aspecten, zoals de provisies over een eigen president, een eigen politiemacht en een eigen juridisch systeem voor Kosovo.

Als een andere maatregel die met de spanningen om Kosovo heeft te maken heeft president Miloševic gisteren de veiligheidschef van het leger, generaal Aleksandar Dimitrijevic, ontslagen. Hij werd vervangen door generaal Geza Farkas, een hardliner die het Kosovo-beleid van de president onvoorwaardelijk steunt. Het ontslag van Dimitrijevic – de facto de tweede man van het leger na de stafchef – illustreert volgens waarnemers de vrees van Miloševic voor een opstand door het leger. Miloševic heeft sinds vorig jaar de belangrijkste legerleiders, onder wie de stafchef, ontslagen wegens twijfel aan hun loyaliteit in de kwestie-Kosovo.

Verder sloten de Joegoslavische autoriteiten gisteren het kritische en onafhankelijke radiostation B-52. De politie viel gisteren bij het kantoor van B-52 binnen en gaf opdracht de uitzendingen onmiddellijk te staken.

In de buurlanden van Joegoslavië groeit inmiddels de bezorgdheid. Macedonië sloot gisteren de grens met Kosovo voor burgers met een Joegoslavisch paspoort – wat wil zeggen: voor vluchtelingen uit Kosovo omdat Macedonië niet in staat is méér vluchtelingen uit Kosovo op te nemen naast de 20.000 die er zich al ophouden. De grenzen gingen vanochtend weer open. De sluiting van de grens dupeerde de naar schatting tweeduizend Kosovo-Albanezen die zich, op weg naar Macedonië, in het niemandsland tussen Kosovo en Macedonië bevonden.

In Albanië is een omvangrijke troepenmacht samengetrokken aan de grens met Kosovo. Volgens premier Majko gaat het om de grootste troepenconcentratie sinds de Tweede Wereldoorlog. De troepenmacht moet het Joegoslavische leger afhouden van eventuele gevechtsacties over de grens. Ook in Bulgarije zijn maatregelen genomen om te voorkomen dat het Joegoslavische leger wraakacties uitvoert in verband met de Bulgaarse steun voor de NAVO in de Kosovo-crisis. In kringen in Sofia bestaat de vrees dat de Joegoslaven de kerncentrale van Kozlodoej zullen bombarderen. (Reuters, AP, AFP)