Bommen

Hoe zullen eventuele NAVO-bombardementen over 25 jaar in de Servische literatuur beschreven worden? Ongeveer zo.

,,Ik stond juist met een heel ingewijd gezicht vakkundig op één been te wiebelen, toen mijn moeder in de deuropening verscheen. Haar gezicht was vlekkerig en vertoonde een opgewonden uitdrukking. Ze droeg een blouse en een rok die niet bij elkaar pasten en de blouse was scheef dichtgeknoopt. ,,Kom toch binnen'', riep ze, ,,het is immers oorlog!'' ,,Ik ben aan het spelen'', zei ik kwaad, maar ze kwam naar buiten en sleurde me, intussen schichtig naar boven kijkend, het huis in.''

(Ellen Warmond in Vluchten).

,,Toen het een ogenblik stil werd, zagen we een zwarte veeg in de lucht en aan de punt daarvan een snel dalende, vurige ster. Het licht was wit als dat bij het electrisch lassen van metaal. Toen zagen we bij dit vuur een tweede rookkolom: het toestel was in tweeën gebroken. In een ogenblik verdween alles achter de huizen. Een valscherm was nergens in de lucht te zien. – God behoede hen, die op zee of in de lucht varen, zei ik plechtig.''

(G.K. van het Reve in De ondergang van de familie Boslowits).

,,Dan komt een Messerschmidt langzaam, als een vermoeide doder, over het noorden vliegen, de jongen kijkt, de luiken gaan open en de stiften vallen (...) De grond begint te leven, mensen huilen – nergens voor nodig, de bommen vallen verderop in de straat en tegen een donkere hemel van vette rook beginnen de huizen in te storten en te branden. Een kleine paniek breekt uit, als één man rennen de families nu toch maar naar de schuilkelder die propvol is. Ook hier huilende vrouwen, woedend schreeuwt een man dat ze de boel moeten overgeven voordat iedereen kapot is. Dat is vreemd, waarom zou je het niet overleven?''

(Bob den Uyl in Oorlog is leuk).

,,Ik keek op mijn polshorloge. Het was half twee. Er viel een stilte, iedereen die aan de oorlog deelnam, scheen er zijn gemak van te nemen, alsof de oorlog een groot ziek lichaam was, dat een morfine-injectie gekregen had. Het enige wat er gebeurde: een gevecht op grote hoogte tussen drie jagers. Ik keek ernaar, een droog grasje tussen de tanden. Zij trokken een patroon van witte lussen op het blauw van de lucht, zoals reclameschrijvers doen. Het zag eruit of zij het deden om ons te amuseren, enkel daarom. Niet proberen te lezen wat zij schrijven, anders word je gek. Coca-Cola.''

(W.F. Hermans in Het behouden huis).